Tussna n tikli n twacult

 
 

Atfaren d izerfan

 n wid izzewğen

 

1. Atfaren d izerfan yezdin:

 

1.1 Yenna-d ebbi sebanu: « si ttbut-is: yxelq-d seg-wen i kunwi tilawin i wakken ad tidirem di talwit yid-sent, yerna iga ger-awen tawella d lemala ayagi yefkat-id d ttbut I yemdanen yettmayizen» [Rum 21]. Nnand imusnawen belli lemala d tmella ttwacudan γer urgaz d tmeut, yenna-d Nnbi fell-as taallit ebbi d slam-is (εacret-tent s lmeεruf) tettban-d lεicra yelhan di:

1.   Amεiwen yesfan ger wid izewğen.

2. Amuzzu (wa yesuref γef waye).

3. Ma llan uguren ger-sin, ad meslayen yek ad ten-nefrun.

4.  Awal aidan.

 

1.2. Agdal s temsist: ger wayen i d-yesegluy urcal, agdal n kra n tewsatin n tlawin ger tid yetwaermen s temsist neγ s tua… yessemlalay urcal ger wergaz d tmeut u yessiti assaγen n twacultin-nnsen.

 

1.3. Takait (lwart): yettak warra n zwağ azref n lwert i wergaz d tmeut ma yemmut yiwen deg-sen ad yewet waye u ad tewet tmeut argaz-is γas ma yemmut yeğa-tt-id tebra berru n tuγalin neγ γas ma yebra yas berru mebla tuγalin u netta deg waan n tmettant (ayagi yettusema berru u merwal imi iswi ines d aerrem n tmeut si lwet).

 

1.4. Timmarewt: D azref n tarwa γef imawlan imi ilaq γef yal yiwen ad ier aar-is d ansi id yefruri.

 

2. Izerfan n tmeut (atfaren n wargaz)

 

2.1. Taεmamt(tuččit): tettunefk tuččit I tmeut deg wakud n userdes n warra n urcal neγ seld,u ayagi ad yeqqim d azref-is ula γas yebra yas wergaz seld ad teddu s axxam-is ilaq as yefk azgen n tuččit.. « fket I tilawin tiεmamin nnsent…».

 

2.2. Aεeyec neγ nafaqa: yewi-d γef wergaz ad irfed tameut is u as yefk merra ayen I tewağ ama d elqewt neγ d timelsiwt neγ d tanezduγt, akken id-yenna ebbi deg wawal-is: «d azref nnsent fellawen asečci nnsent d uselsi nnsent s wayen yelhan».

 

2.3. Wer taankit (ur tt-ialam ara):

- Ur ilaq ara ad tt-idur ama s yir awal neγ s tyitiwin imi ebbi sebanu inha γef wayagi «…ur ttaafet ara deg-sent akken atent urrem »

- Aerrem n wergaz i tmeut-is akken tettwaerrem fell-as yemmas u tamsalt agi isbeel-itt lislam imi d- yenna ebbi deg wawal-is: «…wid iermen tilawin nnsen γef yiman nnsen γer tagara uγalen deg wawal nnsen ilaq ad slellin akli send ad msamin s wayagi a ken yenhu u ebbi ira ayen txeddmem » [Al-Muğadala 3].

- Tagalit n wergaz ur ittqeib ara tameut-is kra n wakud u ma εeddan ukkuz n waguren tlaq fell-as tkeffart akken id-yenna ebbi sebanu: «wid yeggulen ad beεden γef tlawin nnsen ukuz n waguren, seld uγalen di tgallit nnsen atan ebbi d amsuref » [Tafunast (Al-Baqara) 226].

- Aseεdel gar-asent ma yesεa uger n yiwet: γas akken ci usmenyaf izmer ad yili maca ur ilaq ara ad iεeddi tilisa akken id-yenna ebbi sebanu: «ur ttmilit ara mai dγa ad t-teğem tettwaεleq» [Tilawin (An-Nisa) 129].

-Tirezzaf γer imawlan-is: Yal tameut tesεa azref ad terzu s imawlan-is sel zzwağ maca akken ilaq kan.

- Adabu γef wedrim-is: Tesεa azref attesexdem adrim-is merra akken tebγa ama d wid n tukkest neγ n tukci ma d ayen id ttawi seg uγrud-is (tajerna-is) ilaq ad tefk aric segs i wergaz-is akken d-nnan imusnawen.

 

3. Izerfan n wergaz (atfaren n tmeut)

 

3.1. Tiγin n wawal (Tillalt): Ilaq γef tmeut ad taγ awal i wergaz-is maca melba ma teffaγ i tillalt n ebbi.

 

3.2. Ad teqim deg wexxam-is: Ilaq γef tmeut ad telhu d ttrebga n warraw-is akken id-yenna ebbi deg wawal-is «qimemt deg ixxamen nkent».

 

3.3. Tiririt γer webrid i tin iffγen fell-as: ifka-d ebbi allalen i tririt n tmeut ifγen i tillalt n wergaz-is s abrid akken id-yenna ebbi deg wawal-is: «tid tugadem ad effγent I webrid nedret tent u ur ganet ara yidsent u wtet tent ma uγent awal nwen ur ttafet ara abrid fell-asent…» [Tilawin (An-Nisa) 34]

al