Fiqh Es-Sunna

(tusna n Insayen n Nbi )

Dduεa-e (adlil)

 

Tazwara:

miara d-nenadi deg yerisen n el way, ad d-naf d akken dduεa-e d ul n lεibada (tarrumsut), taneggarut agi i γef d-yexleq (d-isennulfa) ebbi sebanu amdan; u ddaεa-e (adlil) d asuter n tallelt sγur win ur nezmir-ara deg win iğahden, u yesdummuy assaγen ger win i yetwaxleqen d win it i-d ixelqen, akken yettunesab d tamenalt (sebba) tameqrant iwdegger n wayen ur nelhi ara

 

I: Azal n dduεa-e (adlil):

-Yenna-d Wucbi fell-As taallit n ebbi d slam-Is:

(Dduεa-e (adlil) d lεibada (tarrumsut)).[ D ameslay n En-Nuεman Ibnu Bacir, yessufeγ-it i d At n Yensayen (Aab As-Sunan) d El akim, u yenna-d iea el isnad ines, u yenna-d Et-Tirmidi yelha u iea]

-Yenna-d daγen: (adlil yenfaε deg wayen id-iubben (d-yeran) d wayen ur d-nub (ur d neri), γef waya yebbi-d fell-awen ad tedεum (s-waas) A y irrumsanen n Allah). [D ameslay iean d-yessawe El akim di: “El Mustadak γef Ibnu Σuma.].

-U yenna-d daγen: (yal ineslem di lqaεεa ara yessutren di ebbi kra, atan Allah ad as-t-i-d-yefk (ayen issuter), neγ ad as-yekkes yis yir taγawsa s wazal n wayen akken yessuter, (a-y-agi mea) ma yella ur yedεi ara s ubekka, neγ s wegzam n wassaγen ger wid yettemyilin). [Yessawe-it i d Et-Tirmidi].

 

II: adlil di Leqran:

-Yenna ebbi sebanu:

«u yenna-d Ugellid-nwen:”siwelet-iyi-d ad wen-d-arreγ, widen yessimγuren iman-nsen u ugin ad yi-rrumsun ar d-ad kecmen ardeqal γer tmest u nitni d ubxisen (d imdulliyen)»[ Γafir/60]..

«(A Muammad) ma seqsan-k-i-d irrumsanen-Iw fell-I (ini-asen):”aqli qerbeγ, ttarraγ i usiwel n win (yi) d-yessutren ma yessuter-iyi.(Ini-asen) ad d-arren i teγri-Iw u ad felsen yissi akken ad ttuwelhen»[Al Baqara/186]..

«sutert Agellid-nwen s wanuz u s tufra, (ulac din asurdu belli) ur iemmel ara wid ittetεeddayen»[El Aεaf/55]

«u I Allah ismawen yelhan mea, sutretett yis-sen, u eğğet wid yettjeggien deg ismawen-Is, ar d-mlilen d lfaεl-nsen»[ El Aεaf/180].

«ini (A Muammad):”sutert Allah, neγ sutert Arufi, d anwa-t yebγu yella yisem si ara tessutrem, Γur-s ismawen iceben nezzeh. Ur reffed ara ut-Ik di tallit-Ik u ur t-sadar ara, (maca) nadi ger wayenni talemmast»[El Isa-e/110]..

 

  Deg wawal n Rebbi, usan-d Isutren s talγiwin d isekkiren yemgaraden akken a nwali di tsutin-agi:

 

1.    Di El Fatia (Taldayt):

 

« welleh-aγ s abrid amaγud. Abrid n wid tbudde. Mači n wid yuklalen reffu-Ik, neγ wid yecen.» [Al Fatia/6-7]..

 

2.    El Baqara (Tafunast):

 

·        Adlil n Sidna Ibahim El Xalil:

«-u mi yenna Ibahim:”A y Agellid-Iw err (amekkan agi) d tamurt yesεan taγlist, u efk-ed i imezdaγ-is seg igumma (i) win ifelsen seg-sen s Allah d wass aneggaru”, yenna: “ma d win ikefen ad at-stummen-eγ kra sin akin ad t-erreγ γer umuttel n tmest, u a y aken d yir tagara”.

-U mi yessalay Ibahim tirsal (lsisan) n wexxam (netta) d Ismaεil: “A y Agellid-nneγ rmes (qbel) seg-neγ (aya) d kečč i isellen i iarren”.

-”A y Agellid-nneγ err-aγ d wid i K-ittanzen u si tarwa-nneγ (err deg-sen) aγlan i k-ittanzen, u sken-aγ isekkiren-nneγ u rmes (qbel) amugrez-nneγ d kečč i iteqbalen amugrez u d Amallay”.

-“A Bab-nneγ, u ceyyeε-ed deg-sen amazzan seg-sen ad yeqqar fell-asen aylanen-Ik, u ad sen-yesselmed adlis d tinezt u a-ten-yessizdeg, d Kečč i d Amamay Amusnaw»[El Baqara/126-127-128-129].

 

·        Adlil s sin imarkidanen (lasanat): n ddunit d tagara:

«U llan seg-sen wid yeqaen: “A y Agellid-nneγ efk-aγ di ddunit amur yelhan u di tagara amur yelhan u rez-aγ seg umuttel n tmest» [El Baqara/201].

 

·        Adlil n alut d iserdasen-is:

«-Mi yekker ad iu alut s iserdasen-is yenna:"atan Allah ad ken-id i jaeb s yiwen n wassif, win ara yeswen seg-s atan ur yettili ara seg-i, ma d win ur ten-ttaεra ara atan seg-i, ala win ijeγmen tijγimt s ufus-is", dγa swan seg-s ala kra deg-sen . Mi it-yezger Netta d wid ifelsen yid-es nnan:"ur nesεi ara assa tazmart i ĞĞalut d iserdasen-is", nnan wid-ak yesεan talkint belli ad mlilen Allah:"acal n terbaεt tamecut i yernan tarbaεt tameqrant s turagt n Allah, u Allah Netta d yemzidren”.

-U mi is d-banen i ĞĞalut d iserdasen-is nnan: "A y Agellid-nneγ smir-ed fell-aneγ tizidert u sarked iarren-nneγ u mudd-aγ tarenawt γef ugdud arnaflas»[El Baqara/249-250].

 

·        Adlil n Umazzan fell-As taallit n ebbi d slam-Is:

«-Yumen Umazzan s wayen i d-yersenen fell-As seg Ugellid-Is, (ula) d ifelsanen, yal yiwen deg-sen yefles s Allah d Ineγlusen-Is d Yedlisen-Is d Imazzanen-Is: “ur n tteg ara amgarad ger yiwen seg Imceyεen-Is”. Nnan: “nesla u nseged (nuε), asuref-Ik A y Agellid-nneγ, ar γur-k adwal

-A Yagellid-nneγ ur γ-tqasas ara ma nettu neγ n-fali, A y Agellid-nneγ ur γ-tεebbi ara taεkemt  (ayen) akken tt-tεebba i wid i d-yusan send-nneγ, A y Agellid-nneγ ur γ-tεebbi ara ayen i wumi ur nezmir ara, u sfe fell-aneγ (ibekkaen), u suref-aγ u sersed fell-aneγ tamella-K, u srennew-aγ γef ugdud arnaflas» [ El Baqara/285-286].

 

3.    Di Al Σiman (Tawacult n Σeman):

 

·        Adlil n wid yean iman-nsen di tusna:

«-D Netta d-issersen fell-Ak adlis, seg-s Aylanen inumak-nsen d iflalayen, (wigi) d nitni id tirsal n udlis, u (llan waylanen nniven) yal yiwen acu n unamek ara sen-yefk, ma d widen yesεan deg wulawen-nsen (amili) γer tuca, afaren ayen i wumi ur yettwagzu ara unamek-is, iswi-nsen deg wayenni d azraε n lfetna d usuγel-is, seg yiwen ur yessin asuγel-is ala Allah. Ma d wid yean (irean) iman-nsen di tmusni qqaren:”nefles yis, aken ma yella yekka-d sγur Ugellid-nneγ!”, maca ala ifakkesen n tmusni i d-yettmektayen.

-“A y agellid-nneγ! ur smili ara ulawen-nneγ seld mi γ-i d-twelhe, u efkaγ-d sγur-Ek tamella, d Keč id Amekcay Ameqran!.

-A y Agellid-nneγ! D Keč ara d-isgerwen imdanen i yiwen wass i γef ulac asurdu. Allah ur yezgal ara amiru-Is”».[Al Σiman/7-8-9].

    ·       Adlil n Tmeut n Σeman:

«(mmekti-d a Muammad) mi d-tenna tmeut n Σeman:”A y Agellid-iw! qqeneγ-ak ayen illan deg tεebbut-iw  (akken ad yeqdec i wexxam-Ik aγuddid), ihi qbel ayen K-efkiγ, d Keč i isellen i d Ameray». [Al Σiman/35].

·        Adlil n Zakarriya slam fell-As:

«din yessuter Zakariyya Agellid-Is (u yenna):”A y Agellid-Iw! efk-iyi-d sγur-Ek dderya yelhan, d Keč i isellen (akken iwata) i udlil». [Al Σiman/38].

 

4.    Di An-Nisa-e (Tilawin):

·        Adlil n inumam (wid ittwaeqren) seg yergazen, tilawin d igerdan:

«d acu i ken yuγen akken ur tettneγem ara deg webrid n Allah d (usellek) n inumam seg yergazen d tlawin d igerdan yeqqaren:”A y Agellid-nneγ! Sufeγ-aγ si taddart agi i deg imezdaγ-is d iruγdimen, u mudd-aγ-d sγur-Ek win ara iseddun timsal-nneγ, u efk-aγ-d sγur-Ek amsalel (amεiwen)»[An-Nisa-e/75].

 

5.    Al Ma-ida (El Mida):

·        Adlil n Σisa slam fell-As i deg yessuter aubbu n lmida seg igenni:

«-Yenna-d Σisa mmi-s n Maryem:”A Allah, Agellid-nneγ! ssers-ed fell-aneγ lmida seg igenni ara γ-yilin d  d lεid i umezwaru-nneγ d uneggaru-nneγ, (ara yilin daγen) d azmul sγur-Ek. U zeq-aγ-d, d Keč i yifen iezzaqen.» [Al Ma-ida/114].

 

6.    Al Aεaf:

·        Adlil n Adam d uwa-e seld mi ččan seg useklu:

«nnan:”A y Agellid-nneγ nevlem iman-nneγ, u ma yella ur γ-tsurfev ara, u ur γ-tedle ara s tmella ar d anili seg wid ixesen”».[Al Aεaf/23].

·        Adlil n Sidna Cuεayb seld ameslay-Is d weγref-Is:

«…Agellid-nneγ yejmel yal taγawsa s tmusni-S, γef Allah i nettkel, A y Agellid-nneγ fru-tt  ger-aneγ d weγref-nneγ s tidett. D Keč i yifen maa inefrayen».[Al Aεaf/89].

 

·     Adlil n Isemtawen (isearen) n Ferεun seld mi yeggul deg-sen uneggaru-agi seg-mi ifelsen:

«”ayen i k-yeğan aγ-tγucce u aγ tεattebe d taflest nneγ s ifukal n Ugellid-nneγ mi ii-d-usan, A y Agellid-nneγ smir-ed fell-aneγ tizidert, u eğğ-aγ ad nemmet d inselmen».[Al Aεaf/126].

7.    El Anfal (lγella):

·  Asuter n tadhelt sγur n ifelsanen deg wazaγ (El Γazwa) n Bad:

«(u mmektit-ed) mi akken tettellilem tallelt seg Ugellid-nwen, dγa yeqbel-awen-d imiren:”ad ken-salel-eγ s wagim (alef) n Ineγlusen ara ittemsefaren».[Al Anfal/09].

8.   Yunes:

·  Adlil n imezdaγ n Umradan:

«adlil-nsen deg-s: ”Tamanegt i Keč, A Allah”, u slam (azul)-nsen deg-s d :”salam (talwit)”, u tagara n udlil-nsen d: “Tamuli i Allah Agellid n Imaγraden”».[Yunes/10]

U yuγ lal aas n idlilen d-yusan deg waas n tsutin-nnien, ger-asent: Hud, Yusef, Ibahim, El Isa-e (inig n yi), El Kahf (Aderbuz), Maryam, a-Ha, El Anbiya-e (Nbiwat), El Mu-eminun (Ifelsanen), El Furqan (Anawel).

 

III: Amek d-yebbi ad yili udlil:

Yuder-ed Abu amid Al Γazali di: ”Iya-e Σulum Ad-Din” mraw (εeca) n temsal i ilaq ad iqader wemdan lawan n udlil-is,tigi:

1-Agabe n wakuden iheggaren:

        Am wass n Σaafa deg useggas, Reman deg wayuren, ass n Lğumuεa di ddut d lawan n su di tsaεtin n yi, yenna-d ebbi sebanu: «drus i llan gganen deg yi. U di tsaεtin tineggura n yi suturen asuref (n Allah)»[Ad-Dariyat/17-18].U yenna-d fell-As taallit n ebbi d slam-Is: (yettubbu-d Allah sebanu γer igenni n ddunit mi ara d-yegri wumur wis tlata aneggaru n yi, dγa ad d-yini sebanu:”anwa ara yi d-yedεun ad as-qebleγ, anwa ara yi d-yessutren kra ad as-efk-eγ, anwa ara yessutren deg-I asuref dγa ad as-surfeγ) [Mtawan fell-as seg umeslay n Abi Huayra]

2-Afaes n waddaden iheggaren:

       -Addad n ssuğud: imi d-yenna Umazzan fell-As taallit n ebbi d slam-Is:(ulac melmi i yettiqrib urrumsan γer Ugellid-is am ticki ara iseğğed, ihi suqtet deg-s adlil)[Issawe-it i d Muslim γef Abi Huayra].

 

        -Ger usiwel γer tallit (Ladan) d El Iqama: yenna-d fell-As taallit n ebbi d slam-Is:(Adlil ger usiwel γer tallit d El Iqama ur t-i d-yettarra ara (Allah)).[Yessufeγ-it i d Abu Dawud d En-Nasa-i d Et-Tirmidi]

 

        -Addad n uummu: imi d-yenna fell-As taallit n ebbi d slam-Is:(Anaum ur d-yettarra ara ebbi adlil-is).[Yessufeγ-it i d Et-Tirmidi d Ibnu Mağa seg umeslay n Abi Huayra].

Akken llan den waddaden nnien am: amsemlili n ignan, seld tiilla, lawan n tyita n ugeffur…

3-Awehhi lewhi n Lqebla d werfad n ifassen.

4-asider n ut.

5-Asunef n usnaεmel d uzewweq n imeslayen.

6-Annuz d lxucuε d usirem d tugdi.

7-Agzam n imeslayen deg udlil d telkint s weqbal n ebbi sebanu, imi d-yenna Wucbi fell-As taallit n ebbi d slam-Is:(sutert Allah u kunwi tesεam talkint s tririt, u ut belli Allah ur d-yetteqbal ara adlil seg wul uwnil) [Yessufeγ-it i d Et-Tirmidi seg umeslay n Abi Huayra]

8-Asuget deg usuter: s wallus i usuter kra n iberdan, yenna-d fell-As taallit n ebbi d slam-Is:(ad d-yettwaqbel i walebεa deg-wen skud ur iar ara, dγa ad d-yini: dεiγ ur yi d-yettwaqbal ara. Ma tedεi Allah dεu-t aas, imi aqlak la tessuturev asaxi) [Mtawan fell-as seg umeslay n Abi Huayra]. Yenna-d daγen:(Allah iemmel wid yessuguten deg udlil). [Yessawe-it E-abarani γef Σa-ica].

9-Beddu s tmuli n Allah d tallit γef Umazzan-Is fell-As taallit n ebbi d slam-Is s tfakit s wayenni, yenna-d Abu Sulayman Ad-Daani ad t-idel Allah s tmella-S: [win yebγan ad yessuter kra n tγawsa di Allah, ad yebdu s tallit γef Nbi fell-As taallit n ebbi d slam-Is, sin akin ad yessuter deg-S taγawsa-s, sin akin ad yekfu s tallit γef Nbi fell-As taallit n ebbi d slam-Is, imi ebbi sebanu iqebbel snat (agi) n tilla, u Netta d Asaxi, ihi amek ara yeğ ayen yellan ger-asent].

10-Amugrez (ttuba) d tririt n izerfan γer bab-nsen d tuγalin γer ebbi sebanu: yenna-d fell-As taallit n ebbi d slam-Is:(A y Imdanen, Allah D Lεalit, iqebbel ala ayen lεali, u Allah yenza ifelsanen s wayen si yenze yis Imceyεen, yenna-d sebanu:«A y Imceyεen, ččet si tidanin, u get ayen yelhan, Nek s wayen tettgem d Ameray » [Al Muminun/51], u yenna-d daγen: «A wid ifelsen, ččet si     tidanin n wayen si ken i d-narzeq, u snammert Allah ma tellam d Netta i tetterrumsum» [Al Baqara/172], sin akin yebder-ed argaz ara iεalen (deg inig-is s axxam n ebbi), meqqer ucebbub-is, yečču d aγebbar (yumes), ad yarfed ifassen-is s igenni (u netta yeqqar):”A y Agellid-iw! A y Agellid-iw! u tuččit-is si leam, u ayen itess si leam, u ayen yettlusu si leam, u yettusečč si leam, amek ara si d-yettwaqbal i winna?).[Yessawe-it i d Muslim].

 

IV: Tigrayin (ibaγuren n udekke d udlil):

Ibder-ed Ibnu Al Qayyim deg wedlis-is: “Al Wabil A-ayyib” ibuγar n udekke d udlil, ger-sen:

1. Asgiwen n ebbi.

2.  Ittarra rima i Ccian u itteeε-it.

3.  Itekkes aγilif d unezgum, u itteu tarusi n lxaer.

4  Isiğhid ulawen.

5.Ittarra arrumsan d win yezgan yesseda-ed deg wallaγ-is taεessast d uwali n ebbi sebanu.

6.Tannumu n tuγalin γer ebbi sebanu

7.Abdar n  ebbi sebanu i win t-yessuturen it-yettebdaren, yenna-d  ebbi sebanu: «ihi bder-t iyi-d ad ken-d-bedreγ u snammert-iyi u ur yi-ttilit ara d inabalen».[Al Baqara/152].

8.Yesfa ibekkaen.

9.Igellu-d s twalluγin.

10.Itekkes lwec d lxiq ger urrumsan d Bab-is.

11.Itekkes teqse n wulawen.

12. Adekke d udlil seluyen ulawen seg waanen n tismin d lesed.

13.Adekke igellu-d s imalaγen u yettqarriε ayen n diri.

14. Igrawen n udekke d igrawen n Ineγlusen, yusa-d di “E-aiayn” belli:(Ineγlusen tezzin deg iberdan, ttnadin at n udekke)[Yessawe-it i d El Buxari d Muslim].

15. Mea imahilen ttwaceεen i udekke ebbi sebanu, ger-sen:«(ulac asurdu) d Nek i d Allah, ulac Yillu ala Nek, ihi rrumsu-y-I, u eg akken iwata taallit akken yi d-mmekti».[a-Ha/14].

16.Win yezgan yettebdar-ed Allah sebanu ad uqten inagan-is, imi mea imeqan i deg ara d-yebder ebbi sebanu ad as-ilin d inagan ass n tnekra.

17.Allah sebanu ittarra-d melmi s-yehwa i usuter.

18.ebbi sebanu yezmer ad d-yerr imiren kan, akken daγen yezmer ad iwexxe tiririt-Is ar akud s-yehwan, neγ ad t-iwexxe ar wass n tagara.

19.yesselmed-aγ Wucbi fell-As taallit n ebbi d slam-Is aas n idlilen di yal akud:

1)Lawan n tnekra seg yies:(tamuli i Allah iyi d-yerran tanefut-iw, yi istummenen s tezmart-iw u isireg-iyi ad t-i d-mmektiγ). [Yessawe-it i d Abu Huayra].

2)Lawan n tufγa seg wexxam:(S yisem n Allah, ttekleγ γef Allah. A Allah rez-iyi akken ur ttefγeγ, ur ssufuγeγ i webrid, ur ttmuttuleγ, u ur yettεedday fell-i umuttel, akken ur ttelameγ u ur ttwalameγ, akken ur ttgeγ agi n tinnuzγa, u ur ttiliγ d taγtest n tinnuzγa).[Yessawe-it i d Abu Dawud d Et-Tirmidi d En-Nasa-i γef Ummu Salama].

3)Lawan n unekcum γer Tmezgida:(A Allah ldi-yi tiwwura n tmella-Ik), u lawan n tufγa seg-s:(A Allah sutureγ deg-K (ad yi d-tefke) seg umerkikud-Ik).[Yessawe-it i d Muslim d Abu Dawud d Ibnu Mağa].

4)Lawan n usiwel γer tallit (ladan): yenna-d fell-As taallit n ebbi d slam-Is: (ma teslam i win yettadanen (yettadan) init amek akken yeqqar, sin akin allet (ellit) fell-i…sin akin sutert-iyi amiq ifazen, u wagi d yiwen n wemiq deg Umradan ur nettunefk ara…u win yi-yessutren allal yuklal acafeε-Iw)[Yessawe-it i d Muslim γef Σabdu Allah Ibnu Σumu Ibnu Al Σa]., adlil d-yebbi ad t-i d-nini mi ara d-yili usiwel γer tallit:(A Allah, Agellid n usiwel-agi aneblal, d tallit tamaγlalt, efk i Muammad amiq ifazen d tifet, u ceyyeε-It γer wemiq amamay si S-treggeme)[Yessawe-it I d El Buxari seg umeslay n Ğabir Ibnu Σabdu Allah].

5)Seld taallit: yenna-d fell-Astaallit n ebbi d slam-Is: (A Muεad! S Allah ar k-emleγ, ad k-weiγ A Muεad akken ur t-tettu ara ad d-teqqare zdeffir n yal taallit: “A Allah alel-iyi akken ad k-bedreγ u ad k-snammereγ u ad wenneεeγ tarrumsut-Ik).[Yessawe-it i d Abu Dawud d En-Nasa-i γef Muεad Ibnu Ğabal].

6-Isesseluten n tebit d tmeddit:

-(aqlaγ di tebit, tufa-y-aγ-d γef ugneslul (lfira) n Lislam, d wawal n ugella, u γef ajjed n Nbi-nneγ Muammad fell-As taallit n ebbi d slam-Is, u γef lmilla n Babat-nneγ Ibahim afelsan n tidett ur nelli ara seg wid ittεellen amttekki i ebbi).ef Ubayy Ibnu Kaεb].

-(A Allah, yal tanefut yi-uzan taebit agi, neγ iuzan yiwen si txelqit-Ik, sγu-Ek wadek, ur tesεiv ara amttekki, i keč tamuli (iw) u i Keč asnemmer (iw)).[Yessawe-it i d Abu Dawud].

-(A Allah, ttnadi-γ ad ddariγ tama-K mgal: aγilif d unuγni, akraf d tifunyent, tanexdallast d cea, taεkemt n laba d tiyfin n yergazen).[Yessawe-it i d Abu Dawud γef Abi Saεid Al Xudri].

-Asalas n usuter n usuref:(A Allah d Keč i d Agellid-iw, ulac Yillu ala Keč, txelqe-iyi-d u nek d arrumsan-Ik, u nek aqli unezeγ i wekfawelen-Ik d imiruten-Ik akken yi-d-tefka tezmart-iw, ad ssutreγ seg-K i -yi- terze srg wayen n diri seg wayen giγ, qirreγ zdat-Ek s imlaγen-Ik fell-I, akken qirreγ daγen s ibekkaen-iw, γef waya, suref-iyi, imi ulac win yessurufen ibekkaen ala Keč)[Yessawe-it i d El Buxari γef Ceddad Ibnu Aws].

7-Lawan n useqdec n wallalen n usiwe i yinig:

-(s yisem n Allah, tamuli i Allah, d tallit d slam γef Wemceyyeε n Allah, tamanegt i Win iγ-yezgenen aya (u amer mači d netta tili) ur nettizmir ara ad tnesselu akken iγ-yehwa, u nekni tegguni-y-aγ tuγalin γer Ugellid-nneγ. Tamuli i Allah, tamuli i Allah, tamuli i Allah, Allah d ameqran, Allah d ameqran, Allah d ameqran, A Allah nessutur aγ-d-tefke deg yinig-agi nneγ lxi d tuqa, u ad γ-twelhe γer leqdic ara k-yesgiwenen. A Allah sifes fell-aγ inig-agi nneγ u sewzel-aγ amecwa-is. A Allah, d Keč i d ameddakul deg yinig u d asemmezray di twacult, A Allah ttnadiγ taseddarit tama-K mgal n iγilifen d wuguren n yinig, mgal taggamet yesnuγnayen u mgal n yir tuzya ama deg wayen icudden γer tedrimt, twacult d dderya), u ma yuγal-ed ad d-yini ayen akka iεeddan u ad d-yernu fell-as: (aqlaγ nuγal-ed, d imugrezanen, d irrumsanen u i Ugellid-nneγ d alγanen). [Yessawe-it i d Muslim γef Σabdu Allah Ibnu Σuma Ibnu Al Xaab].

8-Deg unezgum ameqran: (adlil n Di En-Nun): γef Saεd Ibnu Abi Weqqas yenna: yenna-d fell-As taallit n ebbi d slam-Is:(Nek ar riγ yiwen n umeslay, ma yenna-t i d win iuza unezgum ameqran ar d-ifaeğ ebbi fell-as, (wagi) d awal n gma Yunes: “Ulac Yillu ala Keč, tamanegt i Keč, Nek lliγ seg iruγdimen”).[Yessawe-it i d Et-Tirmidi]

9-Mi ara d-tewwet tεeğğağt: (A Allah εell-it d tamella u mači d amuttel, A Allah εell-it d au u mači d taεeğğağt).[Yessawe-it i d Ec-Cafiεi di:”El Umm” γef Ibnu Σebbas].

10-Lawan n tuslint i yiggig (εud): yettusawe-ed di “El Muwaa-e” γef Σabdu Allah Ibnu Az-Zubir: (tamanegt i Win i wumi iggig d Ineγlusen sfugulen tamuli-nsen si tugdi-Is).

11-Lawan n tyita n ugeffur: (A Allah eg akken ageffur-agi ad yagat u ad yenfeε).[Yessawe-it i d El Buxari γef Σa-ica].

12-Tudert d tmettant:(A Allah sider-iyi skud tella tudert telha-yi, u semmet-iyi ma tella d tamettant i y axir-iyi). [Yessawe-it i d El Buxari γef Σa-ica].

al