|
Tazwart:
Ta allit d yiwet ger
tgejda n Lislam i d-yebder Wucbi
fell-As ta allit n
ebbi d slam-Is deg
yiwen n umeslay n Ibnu Σuma
fell-Asen asgiwen n ebbi:(yettusali
Lislam
γef
semmus: Tanaga belli ulac Yillu ala Allah u d akken Mu ammad
d Imceyyeε
n Allah, tigin n t allit
akken iwata, asufeγ
n laεcu
(ez-zakat), a ummu n
Rem an d u uğğu
γer
wexxam i win izemren (ad yaf) ar
γur-s
abrid)[yessawe -it
i d El Buxari d Muslim].
Yessuli
ebbi seb anu
deg wazal n t allit mi
tt-yeqqen γer
tudna (El Adan) I yettune saben
d yiwen seg isekkiren n Allah seb anu,
u ladan d atefar icudden γer
tezmart, iγelli
ubekka n tiğğin-is
γef
wid ur t-igan ara ma yella gan-t kra, u ilaq ad yettusali
γas
ma deg inig, u yuγ
l al Amazzan fell-As
ta allit n
ebbi d slam-Is isuleγ-ed
wid yettadanen s wawal-Is: (d wid yettadanen
i wumi
γezzif
uεenqiq (imegra )
ugar n yemdanen nni en
ass n tnekra).
Di
Tazwara: astefer n t allit:
Tettuferred-ed t allit
di Mekka aseggas d wezgen send tinigt, deg yi
n El Is a-e d Lmiε ağ,
mi akken d-yessineg ebbi
seb anu Amazzan-Is
fell-As ta allit
n ebbi
si Mekka γer Tmezgida ibaεden, u s-yinna iεe ğ-it
γer igenwan unnigen anda i d-tettuferred t allit,
d ayen s-yefkan azal d ameqran.
Swissin:
Ase mel d usehwu n
t allit:
·
Si
Leqran: yenna-d
ebbi seb anu
deg wawal-Is:
«…u
get ta allit
akken iwata u sufeγ-et zzakat»[El Baqara/83].
«A
widan ifelsan knu-t u seğdet
u rrumsu-t Agellid-nwen…»[El
ağğ].
«…ta allit
γef
ifelsanen d atefar deg wakuden d-yettusebdeden»[An-Nisa-e/103].
«irgazen
ur ten-t-tessedhuy ara tenzut u la aznuzu
γef
webdar d tigin n t allit
akken iwata d usufeγ
n laεcu
(ez-zakat), ttagaden ass i deg ara ttwarwin wulawen d isekkuden»[An-Nu /37].
Deg yiwet n tmudemt ici iwen,
yesken-aγ-d
ebbi seb anu
yiwet n tewsit n yemdanen ittuεettaben deg wafa, u mi ten-seqsan Ez-Zabaniya
γef
tmen ilt n
unekcum-nsen
γer-s
«d acu ken d-yessaw en
γer
Saqar?»[Al Muddattir/42],
nnan:«ur nelli y ara seg wid yett allan.
U nella ur n-ceččay ara
agellil»[Al
Muddattir/43-44].
U
ebbi seb anu
yume -aγ-d
s t allit akken yume
imazzanen-Is send-nneγ,
imi d-yenna deg wawal-is γef
yiles n sidna Ib ahim
fell-as slam: « A
ebbi εell-iyi d win
yettgen ta allit
akken iwata, (akken daγen)
ula si tarwa-iw….»[Ib ahim/40],
u yenze yis sidna
Musa slam fell-As n ebbi,
imi s-yenna: «(ulac asurdu) Nek d Allah, ur yelli
Yillu (nni en) ala
Nek, (ihi) rrumsu-y-i u eg ta allit
akken iwata akken ad yi d-mmekti
»[ a-ha],
u yenna-d γef
yiles n sidna Σisa slam fell-As:
«u
yerra-y-i
d bu tlemmi t (lba aka)
anda ma lliγ,
u iwe a-y-i
s t allit d usufeγ
n laεcu skud dreγ»[Maryam/31].
·
Si Sunna:
♦Ameslay n
Ibnu Σuma fell-Asen
asgiwen n ebbi: (yettusali
Lislam
γef
semmus: Tanaga belli ulac Yillu ala Allah u d akken Mu ammad
d Imceyyeε
n Allah, tigin n t allit
akken iwata, asufeγ
n laεcu
(ez-zakat), a ummu n
Rem an d u uğğu
γer
wexxam i win izemren (ad yaf) ar
γur-s
abrid)[yessawe -it
i d El Buxari d Muslim].
♦U
γef
Abi Hu ayra fell-As
asgiwen n ebbi d akken
yenna-d: sliγ
Amazzan Ucbi
fell-As ta allit n
ebbi d slam-Is yeqqar:
(ma twalam belli amer ad yili wassif
γer
tebburt n yiwen deg-wen, ad yessirid deg-s semmus n tikkal (deg wass), ma yella
ad d-yegri deg ilef an-Is
kra?),
nnan:[ur d-yettegri wacemma seg ilef an-is],
yenna:(akken daγen
ula d ti illa,
itekkes Allah yis-sent ibekka en),
(Ti illa
di xemsa d Lğumuεa γer
Lğumuεa
me unt
(ibekka en) yellan
ger-asent ma yella ur igi ara (wem allu)
(ibekka en)
imeqranen).
♦Γef
Σutman Ibnu Σeffan fell-As asgiwen n
ebbi, fell-as
γef
Wucbi fell-As ta allit
n ebbi d slam-Is
yenna-d:(yal amdan ara ixellen (ara yetwe in),
u ad
iwenneε atwe i,
sin akin ad i all ta allit,
ad s-yessuref Allah ayen ara yilin ger (t allit-a)
d t allit ara
tt-i-d-i efren).
(win
yuγen
lu u i t allit
u iwenneε atwe i,
sin akin yedda (ad i all)
ta allit d-yettuferden,
dγa
i ull-itt d yemdanen,
atan ttusurfen-as (ibekka en-is)
u ttwarunt-as sebεa uεecrin (27)
n imarkidanen).
♦Γef
Abi Ed-Da da-e
fell-as asgiwen n ebbi
seb anu, fell-As
γef
Umazzan fell-As ta allit
n ebbi d slam-Is :(semmus
(xemsa) win tent-igan s teflest ad yekcem Amradan: win yesse bibren
γef
t illa di xemsa, yu am
Rem an, i uğğ-ed
s axxam (n ebbi) ma
yezmer (ad yaf) γur-s
tawwurt, yessufeγ
laεcu u yessawe
lamana-s).
♦Γef
Anas fell-As asgiwen n ebbi:
(taγawsa
tamezwarut d-ifarred Allah deg ajjed-nwen d ta allit,
u taγawsa
tamezwarut i γef
ara yettu asab
wemdan d ta allit. Ad
d-yini Allah: “muqel-t di t allit
n urrumsan-Is”, (s wakka),
ma tella twenneε, ad tettwaru twenneε , u ma tella txu
ad d-yini Allah:”wali-t ma llan-t i urrumsan-Iw ka n t illa
yerna sγu-s
(nnafila)”, u ma yella ufan-as ka n nnafila ad yettwakemmel wayen ixu en
di t allit
yettuferden s wayen ineffel).
♦Γef
Anas yenna-d: yenna-d Wemceyyeε n
ebbi seb anu:(win
i ullen ta allit
deg wakud-is, u iwenneε-as
atwe i, ibeddi
(lqiyam), lxucuε (alkum),
 ukuε
d ssuğud,
ad d-teffeγ
d taceb ant tettfeğğiğ
ad teqqar:”ad k-ye rez
Allah akka y-i-t arze ,
ma d win tt-i ullen
be a
n wakud-is, u ur s-iwenneε ara lu u-is,
akken daγen
ula d lxucuε,
 ukuε
d ssuğud-is
ad d-teffeγ
d-taberkant t- ullem
ad teqqar:”ad k-i eggeε
Allah akka y-i-t egεe .).
( allet
akken yi-twalam t allaγ).
Swissin:
Timen al ittağğan
imdanen ur t allan-ara:
A as
n tsurafin d-ettafen yemdan akken ur tt allan-ara
ger-sent:
♦Tem i.
♦Tiεuz a.
♦Wer axeddim.
♦Lxedma.
♦Lehlak.
♦Asa ey
n t allit, yenna-d
ebbi seb anu:«u
netta-t  ayet
ala γef
wid ixecεen».
♦Le mala
n ddunit d teγzi n usirem:
A win d-yelhan d ddunit-is
U tγurr-it
teγzi
n usirem
Lmut s lexdeε
i d-tettas
U a ekka
d asenduq n lexdayem.
Swisuku :
Tigrayin: ta allit
γur-s
a as n ibaγuren:
1.
Tezdeg n
tfekka d wulawen.
2.
Tuzgint n
wassaγ
ger urrumsan d Ugellid-Is, u di tutlayt Taε abt:
“E - alat”
(ta allit) tettwakkes-ed
di: “E - ila”
yebγan
ad d-yini: “assaγ”.
3.
Aseğhed
n teflest.
4.
Aleqqem d
usmuynet n ifadden i tigin n tigawin nni en,
d tuksa n tifunyent.
5.
Tesselmad
almes d tiririt n ddehn γer
leqraya n Leqran d we far
n wembiwel lawan n t allit.
6.
Ase biber
γef
wakud d tu fa deg
isiharen.
7.
Ase biber
γef
ugerrez n wemdan i yiman-is d imahilen-is.
8.
Abεad
γef
tucmitin d temεufnin, yenna-d
ebbi seb anu
deg wawal-Is:«u eg ta allit
akken iwata, imi ta allit
tnehhu
γef
temεufnin d wayen n diri»[Al
Σankabut/45].
9.
Tessegray-ed
tarusi n lxa er d
telwit deg wulawen, γef
waya d-yenna Umazzan fell-As
ta allit n
ebbi d slam-Is:(tettuεell
t allit n d ayen uγur
t enniceγ
i yi-yessef a en),
u yella yeqqar i Bilal i yellan yettadan-ed:
(staεfu-y-aγ-d
yis A Bilal).
10.
Aγellet
di ddunit d laxe t,
yenna-d ebbi seb anu:«(atan)
γelten
ifelsanen i ittexcaεen di t allit-nsen».
11. Tette raz
amdan seg umuttel n u ekka.
|