(Tussna n Ssunna n Nnbi)

 
 

Ttuba

 

Tazwert: yal yiwen deg-neγ yewağ ad itub imi nettanef (nγele) mea, akken id-yenna Nnbi fell-as taallit n ebbi d slam-is: (yal amdan iγelle, u wid yufraren deg wid iγelen d wid ituben).

Γef waya issefk a d-nefk tamuγli γef usenel n “lmaεεεiya“ win id yettağan yir igemma am:

1. Tuksa n tmusni d tegzi, acku tussna d tafat n ebbi ur tt-ittak ara i wid i-t-iεuan.

2. Yezga wul-is yeččur d tugdi.

3. Ul n lεai izedγ-it lam.

4. Akras n temsal-is mea.

5. Aan n wul-is d ttfek-s.

6. Tettağa-d ddel, γef aya suturen Ssalaf ebbi ( A ebbi εuzaγ s aεa inek, ur γ-ttdullu ara s lmaεiya-inek).

 

1. Tabadut n ttuba:

Anamek n ttuba d tuγalin γer webrid n ebbi, isqedc-it ebbi sebanu d Nnbi fell-as taallit n ebbi d slam-is.

Yenna-d ebbi sebanu: «A wid yemnen tubet $er ebbi ttuba iean (igerzen) » [Tarim 8].

Amgarad ger krad n wawalen agi:

- Win id yuγalen γer ebbi s tugdi n tefggnrt-is ass n tagara d “taїb.

- Win ar ad yuγalen γures s leya segs d lmunib.

- Win i d-yuγalen γures s usemγer n wazal d leqder n ebbi d l’awab.

2. Azel n ttuba: Azaraf-is d atfer (d lwağeb), akken id-yenna ebbi ebanu: «Ma d win ur n tub ara widak d wid iffγen abrid» [Luğurat 11].

«A wid yemnen tubet γer ebbi ttuba iuan» [Tarim 8].

Yenna-d wucbi n Nnbi fell-as taallit n ebbi d slam-is (A wid yumnen tubet γer ebbi u sutret asuref-is, aqli tt tubu deg was twines (100) n tikkal) [Inna-t-id Muslim].

U laadit issawalen γer ttuba aas.

 

3. Tiwtilin n ttuba (ccuu-is):

1. Tiğğin n lmaεiya.

2. Tandemit fell-as.

3. Agman n wer tuγalin γures.

Ayagi ma yella lmaεiya ger wemdan d uxellaq-is, maca ma tellad ger yemdanen, rnan-d imesnawen tawtilt nnien tagi d aγram neγ d asegem n er i d-ğa lmaεiya, ama di cci neγ deg wul n wemdan;s waya ad yesizdeg wemdan iman-is zdat n ebbi u zdat yemdanen, u isekn-ed assan Lbari tiwtilin n ttuba deg:

- Tufγa si lmaεiya

- Aseseb γef tuccdiwin.

- Aγram n wayen ifaten d usuqet n aεat.

Ma d tin yellan ger yemdanen rnan-d imusnawen tawtilt n weγran n wayen s wayes tegla (lemara) ama d cci neγ d ayen nnien, s wayagi ara

Yenna-d ebbi sebanu:«Lasanat meunt ssiyat» [Hud 114].

 

4. Asemel n ttuba:

Γas uqtent tuciwin n wemdan, d tigin-is n waas n lmaεai, maca ebbi, ur t ittugga­γ ara si ema-is: «Ini, a lεibad-iw ielmen iman-nnsen ur ttayset ara si ema n ebbi, ebbi isuref ddnub nnwen mea d netta i d amsuref, d aim» [Tirbuyaε (Zzemer) 53].

Inna-d wucbi n Nnbi fell-as taallit n ebbi d slam-is ( Atan ebbi ittel-ed Afus-is deg iakken ad itub win iccen deg was, u ytteel-ed afus-is deg uzal akken ad itub win iccen deg-i alamma yuli-d yiij seg umalu (alamma tenger dunnit) ) [Inna-t-id Muslim].

Yenna-d ebbi sebanu deg yiwen n ladit lqudusi: «Nek d lğen, d yemdanen di yiwen n lame d ameqran, xellqaγ-d εebden waye, eqeγ tasnemren waye lxir-iw γer yemdanen ittader, ccer nnsen γuri yettali-d ttakeγ asen nniεam akken i yiemlen γas akken ur ten uwağaγ ara, u ttaran-iy-id lmaεai γas akken nutni d igellilen wağeni-yi win id yusan γuri mugreγ-tid s lebεid, win irewlen felli saweleγ-as s lqerb wid i yesnemren rennuγ-asen, wid iyi-uuεun ttεzuγten, wid iyi-ttadren amekan nnsen yidi, wid iyi εuan ur ten ttγuluγ ara si ema-iw, senmara cwi n leqdic γef udmiw, surufaγ aas n tucdiwin ».

Ihi ebbi ifee s ttuba n lεebd-is, s tin n lxir d usebiber-is γef yemdanen-is mačči s tin n wassar-is γer ttawba nnsen, akken id-yenna Ibn Lqayim.

 

5. Iwellihen:

5.1. Yal amdan yezmer ad yecce, γef waya ttuba d ayen ilaqen.

5.2. Win igan lmaεiya ur tt-yeir ara d lmaεiya tis snat (nnien).

5.3. Win ur nendim ara γef lmaεiya i iga d lmaεiya tis snat (nien).

5.4. Win iswexren ttuba d tucca nnien.

5.5. Ur issefk ad neqer tucciwin timeyanin (ur sikid ara γer temi n lmaεiya, maca siked γer temγer n win tεua (γer ebbi)).

5.6. Win ituben γef tuca-s, am win ur necci ara.

5.7. Asuget di lasanat «Lasanat meunt ssiyyat, ayagi d asemekti i wid i d-ittadren ebbi» [Hud 114].

5.8. Asuget n listiγfa: Γef Abi Σabbas yenna: yenna-d wucbi n Nnbi fell-as taallit n ebbi d slam-is: ( Win issuguten listiγfa as i leddi tawwurt di yel leus, as yeg lisar di yel lhem, at dyereq swayen ur yebni ) isawe-it-id Abu Dawud aked Ibn Mağa.

5.9. Asuget n dduεa n listiγfar ameqqran (A ebbi d kečč d ebbi-iw, ulac ebbi nien alla kečč, texleq-yid u nek d lεebd-ik, u nek faγ di lεahd-ik ayen iwumi zmraγ ur nekraγ lxir id fki, ur nekraγ tuciwen-iw, surfi-yi ulac win iserfen γef tuciwin ala kečč).

5.10. Asteγfer (asuter n usuref sγur ebbi), yenna-d ebbi: «A ebbi γfer-aγ i nekni d watmaten-nneγ i γ-yezwaren s liman» [Lec 10].

al