|
Zzakat (leεcu )
(1)
Tazwart:
Zzakat (tiwsi) d tarrumsut s tedrim d tin n tmetti, d yiwen seg isekkiren
n Lislam imeqranen u d tagejdit tis k ad
n Lislam, aya d ayen d-ibeggen umazzan fell-as
ta allit
n
ebbi
d slam-is deg wa as
n la adit
seg-sen: (yettusali Lislam
γef semmus: Tanaga belli ulac Yillu
ala Allah u d akken Mu ammad
d Imceyyeε n Allah, tigin n t allit
akken iwata, asufeγ
n laεcu
(ezzakat), a ummu n Rem an d u uğğu
γer
wexxam i win izemren (ad yaf) ar
γur-s
abrid)
[Mtawan fell-as].
L adit n
Ğibril mi isseqsa
amazzan fell-as ta allit n
ebbi d slam-is: D acu
i d
lislam? Inna-yas
umazzan n
ebbi fell-as ta allit n
ebbi d slam-is: (Lislam
ma tcehde belli ulac Yillu al Allah u d akken Mu ammad d imceyyeε n
ebbi,
ad tege ta allit, ad tesufγe
leεcu , ad
tu ume Rem an u ad
uğğe s axxam
n ebbi ma tufi
γures
abrid)
[Mtawan fell-as]
I.Anamek
n zzakat d  adaqa:
D a ric n
yedrimen i-d-yef e fell-aγ
ebbi ad ten-suffeγ i wid yuklalen.
* adaqa s unamek n zzakat:
Inna-d Al Marudi
deg wedlis “Al A kam
Assul aniya” (izuraf igeldanen): [ adaqa d zzakat u
zzakat d  adaqa, mgaraden yismawen ma d namek yiwen]
Ittuwekked-ed wayagi
deg ye isen ice εiyen seg-sen: «Eddem seg
yedrimen-nsen
 adaqa ad ten-tsizedge seg ibekka -nsen yis u
al fell-asen
imi ta allit-ik d talwit fell-asen u Allah isel i ra»
[At tawba103]
Inna-d
ebbi daγen:
« Atan
 adaqat i igellilen d imeγban d wid
iqedcen fell-as d wid d-ikecmen
γer Lislam d imaynuten u deg uslelli n
waklan, d wid ittwalasen a as, u deg webrid n
ebbi, d umsebrid yen afen d
atfar sγur Allah, u
Allah d amusnaw d amasnag»
[At
tawba 60]
Inna-d umazzan fellas
ta allit n
ebbi d slam-is: (ur d-tewwi
 adaqa deg wayen ur
nessawe ara semmus (xemsa) lewsuq)
[Issawe -it-id
Muslim d A mad]
["Lwisq" d ayen yessaw en
settin imudden u yal amud degs k ad ikiluten, semmus Al Awsuq degs azal n
180 ikiluten n ttme (tini) di
tallit-nni]
II.Melmi
d wamek d-ttwatfer (tettwaf e ) zzakat:
Tettwatfer-ed zzakat di Makka
maca ur d-ittwanefk ara wazal n usuffeγ-is neγ amek ad tettusuffeγ,
ger
layat id- iskanen aya-gi: « Yal
yiwen ad
ittulaten s wayen d-i e Ala iyeffusen di lğennet ttemseqsayen
γef imcumen
ac ten-yewwin
γer Saqar, nnan ur nelli seg wid itt allan, ur nelli nseččay
ameγbun»
[Al Mudatir si 38 γer 44]
«U deg
yedrimen-nsen azref i umattar d umeγbun. »
[A dariyat 19]
Seld aya-gi tettwafter-ed
zzakat deg useggas wis ssin n tinigt imi d-yenna
ebbi seb anu:
«U get ta allit, sufγet
zzakat imi ayen a tezzewrem n walluγ
i yiman-nwent ad tafem-t γer
Allah, atan Allah yetwali ma a ayen txedmem.»
[Al Baqara 110]
«…Ma tuben u gan
ta allit u suffγen zzakat ser et-asen imi
ebbi d amsuref d mallay»
[Attawba 05]
Ibedr-ed
ebbi seb anu deg
wawal-is zzakat
caret (30)
tikkal u di warem d sa
(27) tikkal iccud-itt
γer t allit deg yiwet n
laya.
Tettwabeder-ed
am
(8) n tikkal di
tsu tin timekkiyin u
warem d am 28 n tikal di tsu tin timadaniyin.
Tusa-d zzakat di leqran d azaraf
amatu d ssunna i
ife elen
deg-s ssunna n Nnbi fellas ta allit n
ebbi
d slam-is ama deg tigawin.
III.
Asugged n wid ur nssuffuγ
ara zzakat :
1. Tafeggurt n laxa t:
Inna-d Abu Hu ay a ad ira i
ebbi fellas: Yenna-d imceyyeε
n
ebbi fellas ta allit n
ebbi d slam-is:
(Win i wumi yefka sεaya
ur isuffeγ
ara segs ad a-s yuγal
ass n tnekra d azrem ameqran ad s-yenne u ad t-yettef seg igumas-is u ad
s-yini: (nek d idrimen-ik nek i d agerruj-ik)
Sin akin yeγra-d laya-agi:
«wid ittcu un
γef wayen sen-yefka Allah
mačči d ayen yelhan fella-sen maca n diri fella-sen, ad ttwarzen s wayen ur
fkin ara deg wass n tnekra u
Allah γures ayen yellan deg igenwan d lqaεa u Allah
ye a ayen tettgem»
[Al Σim an
180]
γef Abu Hu ay a ad ira i
ebbi
fell-as: yenna-d umazzan fell-as ta allit n
ebbi d slam-is: (win
isεan ddheb (awraγ)
d lfe a ur
issufuγ ara amur seg-sen (zzakat) ad s-uγalen
ass n tnekra d tisfi in ad ittusers fell-asent di tmes n
ğahennama dγa
ad erγen
idisan-is d wenyir-is d waεrur-is deg wass azal-is
semuset
igima(50000) iseggasen)
[Issawe -it-id
Muslim]
2. Tafeggurt
n tudert:
-la d uγurar:
Yenna-d umazzan fell-as
ta allit n
ebbi d slam-is: (Ma yugin
imdanen ad sufγen
zzakat, atan ad ten-id iqas
ebbi s uγurar)
[Issawe -it-id
 aba ani]
(Mi
yugin
imdanen
ad sufγen
zzakat seg yedrimen-nsen tettwakkes-asen tmeqqit (n waman) seg igeni)
[Issawe -it-id
Ibn Mağğa]
3.Tafeggurt n tcerεit d
usa uf:
Ma yugin imdanen ad ssufγen
zzakat, ilaq
γef win i ekmen ad i ettem fella-sen aya-gi, d ayen yexdem
Abu Bakr A idiq.
Yessawe -ed Abu Hu ay a d
akken mi yemmut umazzan fell-as ta allit n
ebbi dslam-is, kra seg
waεraben ffγen
γef Lislam, inna-yas
Σumar
ad ira i
ebbi fell-as: Amek ad
tsekkre ttrad
γef yemdanen u amazzan
fell-as ta allit n
ebbi d slam-is yenna-d:
(ttwane da ad nnaγeγ imdanen
al ma cihden belli ullac Yilu ala Allah , u ma nnan-d aya atan menεen segi
idammen-nsen d wedrim-nsen ala s wayen ilaqen u alatem-nsen
γef
ebbi),
Yenna Abu Bakr:
[Wellah ar ad nnaγeγ wid yessmgaraden ger t allit d zzakat,
imi zzakat d azref n wedrim, wellah ma
ğğan tikci n trebgtin llan ttaken-ten
i umazzan ar ad ten-nnaγeγ fell-asent] Yenna-d
Σumar:
[wellah
imi yelli ebbi ul n Abu Bakr
i umennuγ
 isγ d akken d tidett].
IV.Tiwtilin
n wedrim
i
γef d-ewwi zzakat:
1.Ilaq ad yili wedrim d ayla
n wemdan: u ad yili i e -it-id si le lal ama s umahil n tfekka-s neγ n wallaγ-is, neγ d ayen d-yew et, neγ dtukci
i s-d-ittunefk,Akken d-yenna
ebbi seb anu:«
erfet seg cci
i- wen-yefka , imi wid i erfen seg-wen u felsen
γur-sen tarrazt meqren»
[Al
adid 7]
2.Ilaq ad ilin seg wayen
ittnernin (ifettin) neγ d cci d-yettawin abaγur
i bab-is, am lmal,
i urdiyen, d wayen d-yettusersen
i tenzut.
3.Ilaq ad aw en azal id-ibeggen
cc eε
i yal tawsit n cci (nni ab).
4.Ma yella adrim nni d ayen
yernan
γef ayen yette wiği di tudert-is n yal-ass.
5.Ilaq ad yili izzi-d fell-as
useggas: deg wayen yeεnan i urdiyen d isufar n tenzut d lmal, ma d imγan d
lγella zzakat-nsen tettili-d deg wass n tmegra neγ n tuksa-nsen.
|