Lbaqara (Tafunast)

 

 

 Tasurett n lbaqara (Tafunast) "1-5"

 

D tasuret i yγuzzifen ak di leqran tusa-d d tisnat deffir lfatia, msefhamen imusnawen dakken d tasurett tamadanit (ters-ed di lmadina)

 

Tesεa:

286 n layat.

6221 n imeslayen.

25500 n isekkilen.

Yusa-d degs:

1000 wegdalen.

1000 wamaden.

1000 n isallen.

1000 n izarafen.

 

Asemm-yis:

Tars γef yisem-agi (lbaqara) tafunest γef teqsit id yellan degs γef yiwen n wergaz n Bani Israyil yettwanγa ur zrin wit-yenγan, dγa ruen at taddart-is γer sidna Musa slam fell-as, mlan-as tadyant agi dγa yewa-yas sidi ebbi aten ina (aten yama) ad zlun tafunast wa d wten lmeyyet-nni s ci segs iwakken as d-yuγal arru-is s tezmart n sidi ebbi, asend yini wi t-nγan. Tagi d (lmuεğiza) takunt walantt s wallen-nnsen tbeggen-ed tazmart n sidi ebbi deg useyu n txelqit maa seld tamettant-is.

 

Azal-is:

Yenna-d wecbi n Nnbi (ur ttarat ara ixxamen-nnwen d timelin, ccian ireggel seg wexxam anda qqaren taurett n lbaqara) [isefγi-t-id Muslim d Tirmidi].

 

Ayen yellan degs:

Tewwi-d aas n izarafen n tcarεit deg:

- Imenbaden.

- Tiwaluγin.

- Assaγen ger imdanen.

- Ttebga.

Thedr-d γef teskanin n lmumnin d  d wid ur nettamen s ebbi (ikafriwen), d  wid d ittbegginen talfest (liman) ttefren lkufr (lmunafiqin).

Temeslay-d aas γef uwdayen d ineraniyen.

 

Afessar n layat:

 

﴿الم(1) ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ(2) الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ(3) وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ(4) أُوْلَئِكَ عَلَى هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ وَأُوْلَئِكَ هُمْ الْمُفْلِحُونَ(5)

«Alif-lam-mim» adlis-nni ur yelli deg-s usurdu yettwellih wid yettagaden ebbi, wid-ak-nni yettamnen s lγayb, ttallan u seg wayen i ten-neraq tteddiqen  widak yettamnen s wayen d-inezlen fell-ak, d wayen dinezlen send-ik ur sεin asurdu di laxert, widak-nni atan deg ubrid n ebbi, widak imenεen».

Lγayb: ayen idergen ur iban: ebbi, lmalayek, lğen, laxert, lğenet d lğahennama).

kra n teskanin n yemdanen-agi d wid yettagaden ebbi:

الم

«Alif-lam-mim» krad n yisekkilen yettwaferqen ad t-d-nγar alif, lam, mim, akken tella tγuri-nsen di taεrabt.

Di leqran llant 29 "snat n temrewin d ta" n tsurtin igebdan s isekkilen igezmen: segsen:

- Γef yiwen:

«ad d leqran…» [ad 1].

«Nun d wayen ttarun» [Imru (Lqalam)1].

«Qaf d leqran..» [Qaf 1].

- Γef sin:

«a ha» [a-Ha 1].

«Ya sin» [yasin 1].

- Γef tlata:

«Alif lam ra…» [Yusef 1].

- Γef rebεa:

«Ali lam mim ad» [Al Aεraf 1].

- Γef xemsa:

«Kaf ha ya εin ad» [Maryem 1].

 

Inna-d Abi Bakr d Σali fell-asen a n ebbi d ufyan Tawri (Iskkilen igzmen d uffir iat kan ebbi).

Nnan imusnawen wiya d akken d ebbi I yeb$an ad icqirrew iεraben imi nutni llan di eddaden n wawal iwakken ad awin am leqran ma zemran imi yel tikelt ma d ttwabder iteddu-d yides leqran «Alif lam mim adlis-nni (leqran)» [Lbaqara 1].

«Alif lam mim d adles gerzent layat-is» [Hud 1].

«Alif lam ra tida-k nni layat n yedles…» [Yusef 1].

ذَلِكَ الْكِتَابُ

«Adles-nni» di tutlayt taεrabt seqdacent iwsebgen γef ayen ibeεden, ma d (taktabt) adles d leqran, ma d laya tettbegin-ed azal ameqran n leqran d can-is.

Ulac degs acemma n ccek, d awal ur iuza ufus n wemdan s ubeddel.

لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ

«D abrid n wid yettagaden ebbi» yeskanay abrid n lxir di ddunit d laxart ma d wid ittagden tafegert n ebbi d laxart qedcen iwakken ad menεen segs, s tmusni n sunna d sira, d umannaε si tfegert n ddunit, d liman d leqdic ielen iwakken ad imnaε s tfegert n laxart.

 

Taskant tamezwarut:

لَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ

«wid-ak yettamnen s lγib» d wid yettamnen s ebbi, imceyyεen-is, d lmalayket, d lğennet d times γas ur tenii, tillawin-agi ttwasnet s tmenna maci s tmuγli (innatent-id Nnbi).

 

Taskant tisnat:

وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ

«ttallan» taallit yeqsed segs sudem igerzen s luu d tirkizin-is d lxucuε-is.

 

Taskant tis tlata:

وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ

 «u seg wayen i ten-neraq tteddiqen » ttaken ayen s nifka ebbi, d adrim neγ d tamusni neγ d lefhama, d wayen yellan ger ifasen-nnsen.

Taskant tis rebεa (ukuz):

 وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ

«widak yettamnen s wayen d-inezlen fell-ak» d taflest d akken leqran dadlis d inezlen sγur ebbi γef sidna Muemmed fell-as taallit n ebbi d slam-is.

Taskant tis semus:

وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ

«d wayen dinezlen send-ik » tafles s leqran wedes ur tettqad-ara ilaq adnamen s idlisen i-d ittunezlen send leqran am Zzabu γef sidna Dawud; Tawrat γef sidna Musa; Linğil γef sidna Σisa.

 

Taskant tis setta:

وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ

«ur sεin asurdu di laxert» d taflest ur yelli degs asurdu s tudert n lebda (laxert) ideg yel yiwen ad yef ayen yexdem, mačči am ddunit iteddun γer nger.

أُوْلَئِكَ عَلَى هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ وَأُوْلَئِكَ هُمْ الْمُفْلِحُونَ

Sel mi d yessbegen ebbi tiskanin n wid-ak-ni t-yettagaden isenten belli atnan γef webrid-is ihi d nutni i-ymenεen di tagara  «widak-nni atan deg ubrid n ebbi, widak imenεen».

 

uγal