Lbaqara (Tafunast)

 

 

Layat si 101 γer 105

 

﴿ وَلَمَّا جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيقٌ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ كِتَابَ اللَّهِ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ كَأَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُونَ (101) وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُو الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْك سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولَا إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الْآَخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ (102) وَلَوْ أَنَّهُمْ آَمَنُوا وَاتَّقَوْا لَمَثُوبَةٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ خَيْرٌ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ (103) يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لَا تَقُولُوا رَاعِنَا وَقُولُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوا وَلِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ (104) مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ (105)

 

«U mi ten-id- yusa Wemceyeε sγur Allah, id yetsentimen (id yetwekkiden) ayen yellan yid-sen, ugin-t kra deg wid i wumi id yettunefk wedlis. adlis n Allah deffir yeεrar-nsen am akken ur in ara (101) u feen ayen id eqqaren Cwaen γef tgelda n Sulayman, u ur yekfi ara Sulayman, maca d Cwaen (agi) i ikefen, sselmaden tisemtit (sur) i yemdanen d wayen id yettusersen γef sin Ineγlusen di Babil: Haut d Maut, (maca, sin Ineγlusen-agi) ur sselmaden kra i walebεav alamma (jbeden lwelha-as u) nnan-as: "Nekni d ajaeb, ur ttili ara d akafriw", (xas akken)ttelmaden-d seg-sen ayen i seqdacen i beu ger wergaz d tmeut-is, (maca) ur zmiren ad senarren  yiwen bla turagt n Allah, u ttelmaden ayen i ten-iurrun, u ur sεin deg-s ka n ubaγur, u Nitni s yiman-nsen ran d akken win it yuγen ur t id tiara tarrazt di laxat, u a y acal diri-t wayen i γef i zenzen iman-nsen  amer di in (102) u amer di ifelsen u sεan tuqa, tili tarrazt-nni ar a sen yefk Allah tif kra yellan amer di rin (103) A widan Ifelsen! ur eqqaret ara: "aεina" (u kunwi tebγam s waya a wen id yemmeslay s laεqel akken ad taweem ad tegzum ayen id yeqqar u ad tefem-t deg iqerra-nwen), u init: " unur-na" u smaset-(as), Allah ihegga-d i wid ur neflis ara yiwen wedgeé qarrien (104) ur wen-bγin wid ur neflis ara seg at n udlis(tirawt), wala wid iεellen acrik i ebbi ,  kra n wayen yelhan ar a wen-id-yekken sγur Bab-nwen, maca Allal iaz s tmella-is win yebγa, u Allah d Bab n tejmilt tazaεlukt (105)».

 

Tagnitt n uubbu n waylanen agi:

Yebder-ed Wemceyyeε fellas taallit n ebbi d slam-is Nbi Sulayman slam fellas ger Yemceyεen n ebbi sebanu, dγa nnan-d kra deg yergazen n Ajjed n Lyahud : ur ken-yessewham ara dγa  Muammad! a d yeqqar d akken mmi-s d Dawud yella d Nnbi u netta yella d asemtaw, dγa isers-ed ebbi awal-Is: "u ur yekfi ara Sulayman, maca d Cwaen (agi) i ikefen"

 

Asefruri n inumak n waylanen agi:

 

وَلَمَّا جَاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيقٌ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ كِتَابَ اللَّهِ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ كَأَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

101-U mi ten-id- yusa Wemceyeε sγur Allah, id yetsentimen (id yetwekkiden) ayen yellan yid-sen, ugin-t kra deg wid i wumi id yettunefk wedlis. adlis n Allah deffir yeεrar-nsen am akken ur in ara U mi ten-id- yusa Wemceyeε sγur Allah»: d awekked d akken Muammad fellas taallit n ebbi d slam-is d win id yetwaceyεen sγur ebbi sebanu.

 id yetsentimen (id yetwekkiden) ayen yellan yid-sen: ayen id yewwi Muammad d ayen yeddan d wayen id yusan di Et-Tawat i yellan ger ifassen-nsen , amtawa agi i yellan ger sin yedlisen agi d win icudden γer tisal n Ajjed(eddin) , u aya-gi send adγal-is.                                       

ugin-t kra deg wid i wumi id yettunefk wedlis: Imeqranen n wesγan n Lyahud (El Aba) d Imusnawen-nsen rekven ayen id yusan di Et-Tawat u errant γer deffir yeεrar-nsen am Netta am Leqran.

Adlis n Allah: asentem d uwekked d akken Adlis agi d win iean imi yekka-d  sγur ebbi.

deffir yeεrar-nsen: awal agi yettuseqdec i ubeggen n tuzya-nsen meqren d webεad-nsen γef webrid n ebbi.

«am akken ur in ara »: d ayen id yettaken ttbut γef weswiγi-nsen , imi ma yera wemdan kra u yeqqen allen-is fellas u iεemmed ifali, ayenni d aswiγi u d abekka meqren.

 

وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُو الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَان وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَان ُوَلَكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولَا إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الْآَخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

 

102- u feen ayen id eqqaren Cwaen γef tgelda n Sulayman, u ur yekfi ara Sulayman , maca d Cwaen (agi) i ikefen , sselmaden tisemtit (sur) i yemdanen d wayen id yettusersen γef sin Ineγlusen di Babil: Haut d Maut , (maca, sin Ineγlusen-agi) ur sselmaden kra i walebεav alamma (jbeden lwelha-as u) nnan-as: "Nekni d ajaeb, ur ttili ara d akafriw", (xas akken)ttelmaden-d seg-sen ayen i seqdacen i beu ger wergaz d tmeut-is , (maca) ur zmiren ad senarren  yiwen bla turagt n Allah, u ttelmaden ayen i ten-iurrun, u ur sεin deg-s ka n ubaγur, u Nitni s yiman-nsen ran d akken win it yuγen ur t id tiara tarrazt di laxat, u a y acal diri-t wayen i γef i zenzen iman-nsen  amer di in

 

u feen ayen id eqqaren Cwaen γef tgelda n Sulayman : arran γer rrif Lway (Leqran d Et-Tawat) u efren asemtew (ssir) γef tallit n Sulayman mmi-s n Dawud slam fellasen anda i erran ak tikunin-Is γer usemtew, u ayagi d tikerkas u d lbael id egren fellas.

Kren Cwaen iγewwaγen u uran yiwen n wedlis i deg id-ssersen  aas n tiwsatin n tisemtit d tigezzent i erran γer umaru n Sulayman slam fellas "Aûif" u mevlen adlis agi zdaw ukarsi n Sulayman .

Seld tamettant-is slam fell-as myefken Cwaen n yemdanen d yelhan(leonun) afus n Tallelt gar-asen u sekfelen-d adlis agi u luεεan i yemdanen d akken Sulayman yella yessexdam tisemtit.

u ur yekfi ara Sulayman: awal agi m ara ten γer anegzu deg-s d akken ebbi sebanu yesmell Sulayman slam fellas deg ubekka n tisemtit d lkuf d ayen i yeddan d usekfev n usemtaw, u a y agi d asnas n wayen i si it-tegzem di ay tusna n tirsal n ddin deg ayen icudden γer unamek n tuqna d ucuddu.

 maca d Cwaen (agi) i ikefen»: tamenalt n waya d aselmed-nsen i yemdanen tisemtit i yettunesaben d lxedma n Cwaen.

sselmaden tisemtit (sur) i yemdanen : s yeswi n usufeγ-nsen γef ubrid n ebbi.

 « wayen id yettusersen γef sin Ineγlusen di Babil »: Babil d tamurt n El Kufa.

Di tallit n Sidna Sulayman slam fellas uqten Isemtawen almi i yuγalen yemdanen ur beun ara ger wayen yellan d tisemtit d wayen yellan d tikunin (el muεğizat).

«Haut d Maut » : d sin n Ineγlas id-iubb ebbi sebanu d ajaeb i yemdanen, wigi iceyyeε- iten-id- akken ad slemeden i yemdanen tiwsatin yemxallafen n tisemtit i wakken ad farqen ger tikunin n Nbiwat d tisemtit n isemtaweni yellan, imi egten Isemtawen i yettarran iman-nsen -tikwal- d nbiwat.

(maca, sin Ineγlusen-agi) ur sselmaden kra i walebεav alamma (jbeden lwelha-as u) nnan-as : "Nekni d ajaeb , ur ttili ara d akafriw": sin n Ineγlusen agi , yal tikkelt i deg ar a selmeden yiwen deg yemdanen as ini-n d akken Nitni d ajaeb u d inid, u ttgen ayen i wumi zemren akken ad nhun imdanen γef tufγa i webrid d lkuf , ayagi d ayen  ittwekkeden d akken tisemtit d lkuf.

(xas akken)ttelmaden-d seg-sen ayen i seqdacen i beu: ger tiwsatin n tisemtit yella win i seqdacen beu ger yemdanen.

 «ger wergaz d tmeut-is» : wagi d yiwen kan n umedya γef eer i si-id-igellun , u maççči  kan daya.

(maca) ur zmiren ad senarren  yiwen bla turagt n Allah:d awekked γef udasil n wetkal γef ebbi sebanu, yenna-d Nbi fell-as taallit n ebbi d slam-is: (Ayaqcic! ad-ak iniγ awalen: un Allah ad ak-iun, rez Allah ad Ad t- tafe γer tama-k , ma tessutere suter Allah, u ma telebe  tallelt leb-it γer Allah , u u d akken amer ad teddukel tegrumma akken ad ak nfeεen s ka n tγawsa ur k-tenfaεen ara ala s wayen k- yuraAllah i kečç, u ma yella mlalen akken ad ak urren s kra n tγawsa , ur k-urrun ara ala s wayen k-yura Allah  fellak, twarefden iγunab u kkawen ittafttaren.) [Issawe it-id Ettirmidi]

u ttelmaden ayen i ten-iurrun , u ur sεin deg-s ka n ubaγur: ur yelli di tsemtit lxi u ur tesεi abaγur.

«u Nitni s yiman-nsen ran d akken win it yuγen ur t id tiara tarrazt di laxat» : Lyahud egren Adlis n ebbi γer deffir yeεrar-nsen u smenyefen tisemtit , d ayen i sen-yeksen kra n nib d umur di tmella n ebbi d loennet-Is.

« u a y acal diri-t wayen i γef i zenzen iman-nsen  amer di in» : zenzen iman-nsen d taflest-nsen s tisemtit, u tanzut agi ur iγellet ara bab-is deg-s.

 

وَلَوْ أَنَّهُمْ آَمَنُوا وَاتَّقَوْا لَمَثُوبَةٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ خَيْرٌ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

103- u amer di ifelsen u sεan tuqa, tili tarrazt-nni ara sen yefk Allah tif kra yellan amer di rin»: taflest d tuqa tilin-d mgal n uurru n wiyi, ma d tisemtit tessawa γer wengard twuγa meqren. 

 

 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لَا تَقُولُوا رَاعِنَا وَقُولُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوا وَلِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ

104- A widan Ifelsen ! ur eqqaret ara: "aεina" (u kunwi tebγam s waya a wen id yemmeslay s laεqel akken ad taweem ad tegzum ayen id yeqqar u ad tefem-t deg iqerra-nwen), u init: " unur-na" u smaset-(as), Allah ihegga-d i wid ur neflis ara yiwen wedgeé    qarrien"»

A widan Ifelsen ! ur eqqaret ara: "aεina" (u kunwi tebγam s waya a wen id yemmeslay s laεqel akken ad taweem ad tegzum ayen id yeqqar u ad tefem-t deg iqerra-nwen) : d ameslay id yefka  ebbi sebanu i Ifelsanen , anda i ten yenha γef tmenna n  "aεina", imi awal agi d win id yewwin aar di "rriεaya" neγ "asebiber" d "el muaεat" neγ "aqader", u anamek-agi deγlen-t Lyahud u errant tettwakkes-ed di  "euεuna", u di tεebrit, (tutlayt n Lyahud), yella yiwen wawal i yettaken anzi γer wawal agi i yettuseqdacen i rregmat d uqejjem , dγa uγalen Lyahud eqqaren-t i Wemceyyeε fellas taallit n ebbi d slam-is, u tidemi-nsen tuu γer uqejjem d rregmat.

 u init : " unur-na" u smaset-(as): yekka-d deg umuqel d  uaju alamma eefen deg allaγ-nsen ayen i sen- id-yeqqar Wemceyyeε fellas taallit n ebbi d slam-is.

 Allah ihegga-d i wid ur neflis ara yiwen wedgeé qarrien: Ittgalla ebbi seban deg udayen d wid ifγen i webri am nutni, akken ad-ten ifegger s wege meqren.

 

مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ

105-ur wen-bγin ara wid ikefen seg at n udlis(tirawt), wala wid iεellen acrik i ebbi ,  kra n wayen yelhan ar a wen-id-yekken sγur Bab-nwen, maca Allal iaz s tmella-is win yebγa , u Allah d Bab n tejmilt tazaεlukt:

Ur wen-b$in  widikefen seg at n udlis(tirawt), wala wid iεellen acrik i ebbi, kra n wayen yelhan ar a wen-id-yekken sγur Bab-nwen Lyahud d Imasiiyen d wid iεellen acrik i ebbi maca ur bγin ara a-d-yefk ebbi lxi i yefelsanen si tismin-nsen.

maca Allal iaz s tmella-is win yebγa: yebγa a d-yini lway d tasart (An-Nubuwwa) i yettunesaben d tamella tazaεlukt id yesers  ebbi sebanu γef Irrumsanen-is.

«u Allah d Bab n tejmilt tazaεlukt» : ebbi sebanu meqqret tejmilt-Is u wessiεet tmella-Is.

uγal