|
Layat si 216 γer 220
﴿كُتِبَ عَلَيْكُمْ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَكُمْ وَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا
وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَعَسَى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْ
وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ﴾
216Yura
fell-awen umennuγ
u netta d ayen ur tebγim.
Izmer ad
γucem
kra netta d ayen wen-yelhan u ad
emlem kra u netta
d yen dir fell-awen u Allah yessen kunwi ur tessinem ara
Yura fell-awen umennuγ
u netta d ayen ur tebγim:
Yesγin (yef e )
ebbi amennuγ (lğihad) γef
yinselmen ama swedrim-nsen neγ s terwi t-nsen
u ayagi d ayen  ayen
γef tnefsit i emlen
tefses.
Izmer ad
γucem
kra netta d ayen wen yelhan u ad
emlem
kra u netta d yen dir fell-awen:
Amdan
d win ittmilin γer cci n ddunit ugar maca
ebbi seb anu
iwekked-ed belli mačči sekra n wayen
emlen d ayen yelhan
u mačči sekra n wayen ke hen
dir-it maca d ebbi kan
I ye an
ayen infeεen
amdan d wayen t-i u en
γef aya yewwi-d fell-as ad yettuγal di yal timsal n tudert-is γer ddin i waken
ur itteffeγ ara γef webrid n
ebbi.
U
Allah yessen kunwi ur tessinem ara:
Ur
yettak ebbi kra n
tanna I yemdanen ala mi ye ra ayen yeffγen fella-sen di tudert u di laxa t.γef
aya yewwi-d fell-asen ad gen ayen ten-yenze u ad
ğen ayen yegdel fell-asen.
﴿يَسْأَلُونَكَ عَنْ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ
وَصَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَكُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ
أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنْ الْقَتْلِ
وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنْ
اسْتَطَاعُوا وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ
فَأُوْلَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُوْلَئِكَ
أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ﴾
217-Seqsayen-k-id
γef
aggur l a am ma d
yili deg-s umennuγ,
ini amenuγ
degs d abekka ameqran ayen yugaren aya d tuffγa
i webrid n ebbi d tarnflest yis, d ussufeγ
seg tmezgida tuγrist
imezdaγ-is.U
lfetna tugar timenγiwt
ur ttağan ara amennuγ
yid-wen alama sufγen-ken
γef
Ddin-nwen ma zemren u win a yefγen
seg-wen
γef
ddin-is u ad yemmet d arnaflas widak
γlin
yigiten-nsen di ddunit u di laxa t, wid-ak d at times ad qimen degs i lebda
Seqsayen-k-id
γef
aggur l a am ma d
yili deg-s umennuγ,
ini amenuγ
degs d abekka ameqran ayen yugaren aya d tuffγa
i webrid n ebbi d tarnflest yis, d ussufeγ
seg tmezgida tuγrist
imezdaγ-is :
Seqsan
ifelsanen amazan fell-as ta allit n
ebbi dslam-is ma zemren
ad nnaγen deg wagguren i wumi qaren «el u um», wigi d ( ağab,
Du lqiεda,
Dul iğa, Mu a am) dγa iseken-asen-d
ebbi belli ur ilaq ara
ad nnaγen deg-sen imi aguren agi d uγrisen, maca asuffeγ n ifelsanen seg
tmezgida «el a am» d usufeγ-nsen si Makka d
abekka meqren ugar, γef aya
isuref-asen ad erren γef yiman-nsen u ad nnaγen irnaflasen i wakken ad eksen
ta ankit γas deg waguren-agi.
U
lfetna tugar timenγiwt:
Asufeγ
uneflas seg usγan-is d tawaγit yugaren timenγiwt deg waggur uγris neγ deg wagur
nni en; imi
ebbi
seb anu inεel
(isufeγ si tmella-s) win isekkaren times n lefna
U
win a yefγen
seg-wen
γef
ddin-is u ad yemmet d arnaflas widak
γlin
igiten-is di ddunit u di laxa t, wid-ak d at times ad qimen degs i lebda:
Tagara
n wid a yefγen si ddin-is d times d us u u n tarrazt imi sekra n wayen yelhan
egan ad asen-i u , γef aya ad ezgen di tmes n lğahenama.
﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ
أُوْلَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَةَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾
218-At-an
wid ifelsen d wid yunagen u juhden (nnuγen)
deg webrid n
ebbi, wid-ak ssaramen tamella n Allah u Allah d amsuref d amellay:
Laya-agi ters-ed γef
εebdu
Allah
Ibnu Ğa c d imdukal-is I yefγen
ğan imawlan-nsen
u en ad jahden deg webrid n
ebbi s wedrim-nsen d
te wi in-nsen, u sramen ad sen-isuref, γef aya i eggem-asen
ebbi seb anu asuref d
tmella sγures.
﴿يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ
وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا وَيَسْأَلُونَكَ
مَاذَا يُنفِقُونَ قُلْ الْعَفْوَ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ الْآيَاتِ
لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُون
َيَسْأَلُونَكَ عَنْ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ
وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا وَيَسْأَلُونَكَ
مَاذَا يُنفِقُونَ قُلْ الْعَفْوَ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ الْآيَاتِ
لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ﴾
219- seqsayen-k
γef
c ab d u awel,
ini deg-sen a as
ubekka d ibuγa
i yemdanen u abekka -nsen yugar ibuγa -nse.U
seqsayen-k acu a
edqen, ini-asen: ayen yugaren fell-awen,
akka i wen-iskan
ebbi
ifukal amer ad txememem.
eqsayen-k
γef
c ab d u awel, ini deg-sen at as
ubekka d ibuγa
i yemdanen u abekka -nsen:
Seqsan kra n “El An a ” amazan fell-as ta allit n
ebbi
d slam-is
γef
c ab d u awel (a awel isem-is s taε abt
“el
maysir” acku ittawi-d erba i bab-is s tefses.).Yerra-d
ebbi
seb anu
γef useqsi-nsen s ubegen n kra ibuγa -nsen
maca igellu-d s wa as n twuγa
imi ayen n diri deg-s yugar ayen yelhan, inna-yasen aya
i waken ad senγsen
si tissit-is cwi cwi ala ma
ğan-t ma i, u ger twuγa
id-igellu c ab:
Win a t-iswen ad as-i u
leεqel,
adrim,
tirugza d nnif, ayen yugaren aya is u uy ddin
Ibe u ger twaculin u igezzem assaγen
gar-asent.
ebbi seb anu
igedel tissit n cc ab s usfari (s takkayin)
neγ cwi
cwi , d ayen d-ittbanen di
layat-agi :
1.
«A wid ifelsen, ur tta et ara
γer
t allit kunwi tsek em akken ad
te em ayen a tinim»
[A nnisa-e 43]
2.
«Seqsayen-k
γef
c ab d u awel, ini deg-sen
a as ubekka d ibuγa
i yemdanen u abekka -nsen yugar ibuγa -nsen.
»
[Al Baqara 219]
Yella Σuma
Ibnu El Xe ab yett ağu agdal n c ab i tikkelt tanegarut;
iqqa -as: [A
ebbi
beggen-aγ-d
di temsalt n c ab amek ar anexdem],
dγa
ters-ed laya i gedlen ma i tissit n c ab u yenna-yas
Σuma
Ibnu El Xe ab:[d ayen ne bes a
ebbi]
sin akin tettwagdel tissit n c ab u isemma-as umazan fellas ta allit n
ebbi d
slam-is aγbalu
ibekka en, akken d-issers tafeggurt
γef
win a t-yeswen.
Issawe -ed Ettirmidi belli amazan fell-as ta allit n
ebbi
d slam-is yenεel
c ab u yenεel
yides m aw (10):( win tt-izenzen, win-tt-yuγen,
win iwumi tt-uγen,
win tt-iéémen, win iwumi tettwa em, win itt-issewen d win tt-itessen, win
tt-irefden d win i wumi tettunefk d win yeččan ssuma-s(idrimen-is).)
U seqsayen-k acu a
edqen, ini-asen: ayen yugaren fell-awen:
Tettmeslay laya-agi
γef
adaqa mačči dayen yeεnan
zzakat, seqsan ifelsanen Amazan
γef
ac al n yedrimen i-d yewwi fell-asen ad sedqen, yerra-yasen-d ufyir-agi belli
zemren ad efken ayen yugaren fella-sen d wayen
i wumi zemren
Akka i wen iskan
ebbi ifukal amer ad txememem Di ddunit d laxa t:
Iskan-aγ-d
ebbi
izuraf-is deg le lal d le am d wayen
γ-inefεen
ama di tudert neγ
di laxa t.
﴿فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ
لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ
الْمُفْسِدَ مِنْ الْمُصْلِح
ِوَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيم﴾
220-
La k-eseqsayen
γef
igujilen, ini yelha ma txedmem-asen lxi u ma tedduklem yid-sen d atmaten-nwen u
Allah i ra win issefsaden d win ittsegimen u ma yebγa
ebbi ad ken-iεekker,
u Allah d uzmir d amusnaw.
La k-esaqsayen
γef
igujilen, ini yelha ma txedmem-asen lxi u ma tedduklem yid-sen d atmaten-nwen:
Yenze
ebbi seb anu ifelsanen
ad refden igujilen u ad sdulen idrimen-nsen d wud-nsen maca ur tetten ara
izerfan-nsen u ilaq fellas-en ad se bibren γef yedrimen-igujilen am akken d
ayla-nsen imi wigi d atmaten-nsen di ddin u tagmatt di ddin (usγan) d tin
yettağan amdan ad ibed γef izerfan n gma-s.Lislam yessawal γer urfad n igujilen
d tallelt-nsen, yenna-d umazan fell-as ta allit n
ebbi d slam-is:(nek
d win irefden agujil am sin-agi di lğennet)
isdukel sin ivudan-is).[issawe -it-id
Muslim]
U
Allah i ra win issefsaden d win ittsegimen u lamer yebγa
ebbi ad ken-iεekker:
ebbi seb anu ye a
ma a s yemdanen wid ittseggimen u
erzen ayla igujilen d wid
isefsaden itetten
izerfan-nsen. lamer yebγa
ebbi ad yessewεer
timsal fell-asen maca ikkes γef yemdanen aεekkir
d lmerta
U
Allah d uzmir d amusnaw:
ebbi d Bab n tezmart
meqren ur yezmir yiwen ad t- ye bes γef ayen yebγa, yettara yal tamsalt deg
wem iq-is
Mu ammad
Metwalli Accaε awi,Afesser
n Caε awi,
d adlis i neseqdec yakan, asebtar 942
|