Lbaqara (Tafunast)

 

 

Layat si 216 γer 220

    

 

﴿كُتِبَ عَلَيْكُمْ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَكُمْ وَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَعَسَى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

216Yura fell-awen umennuγ u netta d ayen ur tebγim. Izmer ad γucem kra netta d ayen wen-yelhan u ad emlem kra u netta d yen dir fell-awen u Allah yessen kunwi ur tessinem ara

Yura fell-awen umennuγ u netta d ayen ur tebγim: Yesγin (yefe) ebbi amennuγ (lğihad) γef yinselmen ama swedrim-nsen neγ s terwit-nsen u ayagi d ayen ayen γef tnefsit iemlen tefses.

Izmer ad γucem kra netta d ayen wen yelhan u ad emlem kra u netta d yen dir fell-awen: Amdan d win ittmilin γer cci n ddunit ugar maca ebbi sebanu iwekked-ed belli mačči sekra n wayen emlen d ayen yelhan u mačči sekra n wayen kehen dir-it maca d ebbi kan I yean ayen infeεen amdan d wayen t-iuen γef aya yewwi-d fell-as ad yettuγal di yal timsal n tudert-is γer ddin i waken ur itteffeγ ara γef webrid n ebbi.

U Allah yessen kunwi ur tessinem ara: Ur yettak ebbi kra n tanna I yemdanen ala mi yera ayen yeffγen fella-sen di tudert u di laxat.γef aya yewwi-d fell-asen ad gen ayen ten-yenze u ad ğen ayen yegdel fell-asen.

 

﴿يَسْأَلُونَكَ عَنْ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَكُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنْ الْقَتْلِ وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنْ اسْتَطَاعُوا وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُوْلَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

217-Seqsayen-k-id γef aggur laam ma d yili deg-s umennuγ, ini amenuγ degs d abekka ameqran ayen yugaren aya d tuffγa i webrid n ebbi d tarnflest yis, d ussufeγ seg tmezgida tuγrist imezdaγ-is.U lfetna tugar timenγiwt ur ttağan ara amennuγ yid-wen alama sufγen-ken γef Ddin-nwen ma zemren u win a yefγen seg-wen γef ddin-is u ad yemmet d arnaflas widak γlin yigiten-nsen di ddunit u di laxat, wid-ak d at times ad qimen degs i lebda

Seqsayen-k-id γef aggur laam ma d yili deg-s umennuγ, ini amenuγ degs d abekka ameqran ayen yugaren aya d tuffγa i webrid n ebbi d tarnflest yis, d ussufeγ seg tmezgida tuγrist imezdaγ-is : Seqsan ifelsanen amazan fell-as taallit n ebbi dslam-is ma zemren ad nnaγen deg wagguren i wumi qaren «eluum», wigi d (ağab, Du lqiεda, Dul iğa, Muaam) dγa iseken-asen-d ebbi belli ur ilaq ara ad nnaγen deg-sen imi aguren agi d uγrisen, maca asuffeγ n ifelsanen seg tmezgida «el aam» d usufeγ-nsen si Makka d abekka meqren ugar, γef aya isuref-asen ad erren γef yiman-nsen u ad nnaγen irnaflasen i wakken ad eksen taankit γas deg waguren-agi[1].

U lfetna tugar timenγiwt: Asufeγ uneflas seg usγan-is d tawaγit yugaren timenγiwt deg waggur uγris neγ deg wagur nnien; imi ebbi sebanu inεel (isufeγ si tmella-s) win isekkaren times n lefna

Ur ttağan ara amennuγ yid-wen alama sufγen-ken γef Ddin-nwen ma zemren: Iskan-ed ebbi deg wefyir-agi lebγi n irnaflasen d imesdukal d asebεed n yinselmen si ddin-nsen imi seqdacen maa allalen yellan ger ifassen-nsen akken ad awen γer yiswi-nsen. Inna-d ebbi sebanu: «ma yella ernan-ken ad awen-ilin d icenga  elen γuwen ifassen-nsen d yilesawen-nsen s wayen n diri u ssaramen lamer ad kefem» [Al mumtaana 2]

U win a yefγen seg-wen γef ddin-is u ad yemmet d arnaflas widak γlin igiten-is di ddunit u di laxat, wid-ak d at times ad qimen degs i lebda: Tagara n wid a yefγen si ddin-is d times d usuu n tarrazt imi sekra n wayen yelhan egan ad asen-iu, γef aya ad ezgen di tmes n lğahenama.

 

﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُوْلَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَةَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ

218-At-an wid ifelsen d wid yunagen u juhden (nnuγen) deg webrid n ebbi, wid-ak ssaramen tamella n Allah u Allah d amsuref d amellay: Laya-agi ters-ed γef εebdu Allah Ibnu Ğac d imdukal-is I yefγen ğan imawlan-nsen uen ad jahden deg webrid n ebbi s wedrim-nsen d tewiin-nsen, u sramen ad sen-isuref, γef aya ieggem-asen ebbi sebanu asuref d tmella sγures.

 

﴿يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ قُلْ الْعَفْوَ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُون َيَسْأَلُونَكَ عَنْ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ قُلْ الْعَفْوَ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ

219- seqsayen-k γef cab d uawel, ini deg-sen aas ubekka d ibuγa i yemdanen u abekka-nsen yugar ibuγa-nse.U seqsayen-k acu a edqen, ini-asen: ayen yugaren fell-awen, akka i wen-iskan ebbi ifukal amer ad txememem.

eqsayen-k γef cab d uawel, ini deg-sen atas ubekka d ibuγa i yemdanen u abekka-nsen: Seqsan kra n “El Ana” amazan fell-as taallit n ebbi d slam-is γef cab d uawel (aawel isem-is s taεabt “el maysir” acku ittawi-d erba i bab-is s tefses.).Yerra-d ebbi sebanu γef useqsi-nsen s ubegen n kra ibuγa-nsen maca igellu-d s waas n twuγa imi ayen n diri deg-s yugar ayen yelhan, inna-yasen aya i waken ad senγsen si tissit-is cwi cwi ala ma ğan-t mai, u ger twuγa id-igellu cab:

Win a t-iswen ad as-iu leεqel, adrim, tirugza d nnif, ayen yugaren aya isuuy ddin

Ibeu ger twaculin u igezzem assaγen gar-asent.

ebbi sebanu igedel tissit n ccab s usfari (s takkayin) neγ cwi cwi, d ayen d-ittbanen di layat-agi :

 « Si lγella n tezdayin d tfeanin tetteksem-d segsen ayen isekken d tgella iden….» [Annal 67]

1.  «A wid ifelsen, ur ttaet ara γer tallit kunwi tsekem akken ad teem ayen a tinim» [A nnisa-e 43]

2.  «Seqsayen-k γef cab d uawel, ini deg-sen aas ubekka d ibuγa i yemdanen u abekka-nsen yugar ibuγa-nsen. » [Al Baqara 219]

3.  «A wid ifelsen atan cab d uawel d tseqqa d amus seg igi n cian eğet-ett i waken ad tγeltem, yebγa kan ccian ad yesesγli gar-awen taεdawit d ddγel u a ken-isebεed γef webdar n ebbi d tallit, ihi ad fukem » [Al ma-ida 90, 91]

Yella Σuma Ibnu El Xeab yettağu agdal n cab i tikkelt tanegarut; iqqa-as: [A ebbi beggen-aγ-d di temsalt n cab amek ar anexdem], dγa ters-ed laya i gedlen mai tissit n cab u yenna-yas Σuma Ibnu El Xeab:[d ayen nebes a ebbi] sin akin tettwagdel tissit n cab u isemma-as umazan fellas taallit n ebbi d slam-is aγbalu ibekkaen, akken d-issers tafeggurt γef win a t-yeswen.

Issawe-ed Ettirmidi belli amazan fell-as taallit n ebbi d slam-is yenεel cab u yenεel yides maw (10):( win tt-izenzen, win-tt-yuγen, win iwumi tt-uγen, win tt-iéémen, win iwumi tettwaem, win itt-issewen d win tt-itessen, win tt-irefden d win i wumi tettunefk d win yeččan ssuma-s(idrimen-is).)

U seqsayen-k acu a edqen, ini-asen: ayen yugaren fell-awen: Tettmeslay laya-agi γef adaqa mačči dayen yeεnan zzakat, seqsan ifelsanen Amazan γef acal n yedrimen i-d yewwi fell-asen ad sedqen, yerra-yasen-d ufyir-agi belli zemren ad efken ayen yugaren fella-sen d wayen i wumi zemren

Akka i wen iskan ebbi ifukal amer ad txememem Di ddunit d laxat: Iskan-aγ-d ebbi izuraf-is deg lelal d leam d wayen γ-inefεen ama di tudert neγ di laxat.

 

﴿فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنْ الْمُصْلِح ِوَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيم

220- La k-eseqsayen γef igujilen, ini yelha ma txedmem-asen lxi u ma tedduklem yid-sen d atmaten-nwen u Allah ira win issefsaden d win ittsegimen u ma yebγa ebbi ad ken-iεekker, u Allah d uzmir d  amusnaw.

La k-esaqsayen γef igujilen, ini yelha ma txedmem-asen lxi u ma tedduklem yid-sen d atmaten-nwen: Yenze ebbi sebanu ifelsanen ad refden igujilen u ad sdulen idrimen-nsen d wud-nsen maca ur tetten ara izerfan-nsen u ilaq fellas-en ad sebibren γef yedrimen-igujilen am akken d ayla-nsen imi wigi d atmaten-nsen di ddin u tagmatt di ddin (usγan) d tin yettağan amdan ad ibed γef izerfan n gma-s.Lislam yessawal γer urfad n igujilen d tallelt-nsen, yenna-d umazan fell-as taallit n ebbi d slam-is:(nek d win irefden agujil am sin-agi di lğennet) isdukel sin ivudan-is).[issawe-it-id Muslim]

 

U Allah ira win issefsaden d win ittsegimen u lamer yebγa ebbi ad ken-iεekker: ebbi sebanu yea maa s yemdanen wid ittseggimen u erzen ayla igujilen d wid isefsaden itetten izerfan-nsen. lamer yebγa ebbi ad yessewεer timsal fell-asen maca ikkes γef yemdanen aεekkir d lmerta

U Allah d uzmir d amusnaw: ebbi d Bab n tezmart meqren ur yezmir yiwen ad t- yebes γef ayen yebγa, yettara yal tamsalt deg wemiq-is

 


 [1] Muammad Metwalli Accaεawi,Afesser n Caεawi, d adlis i neseqdec yakan, asebtar 942

uγal