Lbaqara (Tafunast)

 

 

Layat si 275 γer 281

     

Tezzin inumak n layat-agi γef usentel n erriba (ana), wagi yesεa azal meqren imi yekcem deg telqey n tdamsa, γef aya yusa-d dileqran d ssuna s wudem iferzen nezzeh.

Anar d lγella n tidmi (uxemmem) n wudayen yeqqaren: “Ulac gemmu ala s tdamsa, ulac tadamsa melba lbankat, ulac lbankat melba tiγewifin”u seqdacen maa allalen yellan ger ifasen-nsen i waken ad sbedden anagraw n wena di tseddutin ntedrimt deg umaal.

I. Tabadut n erriba:

D timerna deg wedrim melba kra n wezref i waken amerkanti ad yernu wedrim-is u igellil ur ireffed ara iman-is. U erriba si ger ssa(sebεa) temsal id-igellun s ubekka meqren i bab-is (essabε el mubiqat) imid-yenna umazan fell-as taallit n ebbi d slam-is:(ğet sebεa el mubiqat) nnan-as:“Ayamzan n ebbi ,d acu-tent?”yenna-yasen: (d tigin n ucrik i ebbi,...d tuččit n erriba) [mtafaqen fell-as].

Inna-d daγen: (ad yenεel ebbi win yeččan erriba d iwn it-iseččen, d unagi fell-as d win i t-yuran) [mtafaqen fell-as].

· Tiwsatin-is: [1]

· Ana nasia:D timerna deg yedrimen yettwaelen ticki yella useγzef di tallit n uetal neγ d asfugger deg usebru s tewtilt n tmerna deg yedrimen.yella waya s waas di tallit send lislam(elğahilya) imi qqaren i win yrttwalasen:”ad xelse neγ ad ternu?”

· Erriba elfal (usmenyaf): Yettili-d ger sin isufar n yiwet n tewsit maca ad tili tmerna γef yiwen usafar, am uzenzi n dheb s dheb (awaγ) neγ irden s yirden u ad yili usmenyaf usafar γef waye.aya-gi d ayen yettwagelen di ddin-nneγ, imi yenna umazan fell-as taallit n ebbi d sslam-is:(Awaγ s uwaγ lfea slfaa, anect a tefkem ar a tefem ,afus γer ufus win yernan neγ win issutren timerna, wi-na d rriba u kif a win yewin a win yefkan ) [Issawe-it-id El Buxari d Amad]

Yenna-d daγen:( ur znuzet ara awraγ s uwaγ al ma ayen tefkam yegda ayen tewwim,ur znuzet ara idrimen s yedrimen ala ma ayen tefkam d wayen tewwim msegdin, ur smenyafet ara anect γef wayev,urznuzet ara ayen ulac s wayen yellan) [mtafaqen fell-as].

· Tiskanin n unagraw n wena:

· Aseqdec n yir allalen i waken ad awen γer yir iswiyen. Astehzi deg itagen d imezayen.

·  Anadi n usnerni n cci γas a-d-yeglu s wuguren i yemdanen d waγlanen.

· Temγer n twuγa is id-gellunt tinigawin s rriba deg umaal assa acku wid isedduyen anagraw n wena sεan tazmart meqren di tsuda n tedrimt u deg idabuten.

· Anagraw adamsan ineslem:

D netta id-yewwi ad yeef amkan unagraw adamsan iteddun s wena, seg teskanin-is:

·  Ur yettaz ara wiyav s lqer ama d imdanen neγ d igduden.

Ur isebas ara tikli n leraq ger yemdanen. Nna-d Allah sebanu: «sekra uγesiw di ymurt d Allah ad t-yessidren» [Hud 6]

«Deg igenni yella umεic-nwen d wayen tettuegmem» [Daryat 22]

·  Tezdeg n wallalen d lehu n yeswiyen.

·  D anagraw amnekna yettaken azal i tγewifin n yemdanen d tid n trebbaε mebla meyaf d urka izerfan.

Talemmizt n layat-agi:                                  

-Ieel udrum n Bani Σam si Taqif idrimen i lεec n Bani El muγira u fkan-asen akud akken a sen-ten-erren, mi tekfa tallit nni sen-efkan, ur zmiren ara afd erren aeal-nsen, dγa yenna-yasen wedrum n Banu εem ma bγan ad-sen sγezfen tallit ueal maca ad ernun γef ayen ttwalasen, imi γu-sen erriba am tenzut γef aya issers-ed ebbi awal-is: «ayagi imi nnan tanzut am arribba u Allah isuref tanzut u ieem arriba».

 

﴿الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لاَ يَقُومُونَ إِلاَّ كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَن جَاءهُ مَوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّهِ فَانتَهَىَ فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُوْلَـئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ .

275-Wid ittidiren s wena ur ttbeddan ala am win iwumi islef ccian aya-imi s-eqqaren tanzut am erriba maca Allah isuref tanzut u ieem erriba, ma d win yeğan aya-gi seld mi t-id-usa usegbes n Bab-is ad yejmeε ayen d-ia send ayen-ni u tamsalt-is γer ebbi; ma d wid yuγalen γues d wid-ak i d at tmes deg-s a yilin i lebda

Wid ittidiren s wena ur ttbeddan ala am win iwumi islef ccian: Izewar-ed ebbi sebanu s weglam (awaf) n wid itetten idrimen n rriba di ddunit d laxat, imi di tudert-nsen ttidiren deg uγilif di tugdi acku meqer uεebbu-nsen, ma deg wass n tnekra ad d-effγen seg iekwan-nsen s yiwen wudem issagaden, yerwin am win iwet lğen.[2]

aya-imi s-eqqaren tanzut am erriba maca Allah isuref tanzut u ieem erriba: Sedduyen timsal-nsen s erriba uqaren belli kif kif-itt am tenzut imi di sin yidsen gellun-d s ibuγar, yara-d Allah γef ayen d-eqaren u isseken-ed belli tanzut mačči am erriba, acku ibuγar d-itteken si tenzut ttasen s useqdec n tezmart ma d rriba ysnarnay Bab-is cci-nes Melba leεtab.

Ma d win yeğan aya-gi seld mi t-id-usa usegbes n Bab-is ad yejmeε ayen d-ia send ayen-ni u tamsalt-is γer ebbi; ma d wid yuγalen γues d wid-ak i d at tmes deg-s a yilin i lebda: Win yeslan i wegdal n erriba iğa-t at-an a s-yessuref ebbi u ieggem-as belli ad iwali di temsalt-is, ma d win ikemlen di leqdi yis γas akken yusa-t-id ugdal-is, ad yili seg at tmes u ad t-yedge Allah s tfeggurt meqren.

 

﴿يَمْحَقُ اللّهُ الْرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ وَاللّهُ لاَ يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ

276-Ad issenger Allah rriba u ad isnarni sadaqat .Allah ur iemmel ara win yellan d arnaflas u d bu ibekkaen.

Ad issenger Allah rriba u ad isnarni sadaqat: Ayen d-ie wemdan s webrid n rriba ad yettuu cwi cwi am akken yettenqas wagur di tagar-as alama yekfa mavi, ma d essadaqat isseftay-iten ebbi sγures akken isnernay tarrazt n wid tent-ittaken.

Allah ur iemmel ara win yellan d arnaflas u d bu ibekkaen: Arnaflas dagi d win ikefôen s uzaraf acerεi d-yusan sγu ebbi, γef aya ad ibib aas ibekkaen, yesseqdec Allah awal “ur iemmel ara” akken ad issaki ulawen i wakken ur ttilin ara seg wid iγuc ebbi.

 

﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّكَاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ

277-Atan wid iflesen u qedcen deg wayen yelhan, bedden γer tallit,u ssufuγen zzakat, γur-sen tarrazt-nsenγer Bab-nsen, ur telli fell-asen tugdi ur ttnuγnun: Ifka-d ebbi sebanu udem ifelsanen u issenmer-iten γef leqdic-nsen d twaluγin i ttegen am tallit d zzakat u ieggem-asen tarrazt meqren ass n tnekra,imi ur ttagaden ara deg was i deg a  yugaden yemdanen maa, ur sen-iteddu ara naf γef ayen d-eğan di ddunit acku tagara-nsen d lğennet.

 

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ

278-A wid-ak ifelsen ugadet Allah uğet ayen d-yegran si rriba ma tellam d ifelsanen : Ittmeslay Allah i yefelsanen, yessawal-asen akken ad t-ugaden ad eğen erriba, acku tugdi n ebbi d aεessas ameqran γef izuraf iceεiyen, u ma ttagaden Allah ad eğen ayen yegdel fell-sen ama mei neγ meqer.Yerra ebbi tiğin n erriba d tawtilt i waken ad ilin d ifelsanen s tidett.

 

﴿فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ فَأْذَنُواْ بِحَرْبٍ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ وَإِن تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُوسُ أَمْوَالِكُمْ لاَ تَظْلِمُونَ وَلاَ تُظْلَمُونَ

279-U ma ur texdimem ara aya, eğut (ebnut γef) rad sγur Allah d umazan-is; ma tuγalem s abrid at-an raslmal d ayla-nwen ur telemmem ur tettwalamem: Issaged ebbi wid isseqdacen erriba (ana) di tnigawin-nsen u ttkemmilen di leqdic-nsen s usekkar n ad mgal-nsen, u win yesεan ebbi d umazan-is d icenga at-an ad yettwarnu melba ccek.

 Ma d wid yeččan rriba sin akin uγalen s abrid, taburt n ttuba teldi-asen, ad jemεen idrimen-nsen melba timerna wala asenqes, imi ur alam ara igellilen acku ur ttawin ara seg-sen timerna, ur ttwalamen ara imi s usenγes n yedrimen-nsen.

 

﴿وَإِن كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَى مَيْسَرَةٍ وَأَن تَصَدَّقُواْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ

280-Win iγef tees tegnitt, eğut ad tifsus fell-as u ma tsedqem d ayen wen-yelhan lamer tellam d wid yeran: Issutur Allah seg wid ielen idrimen-nsen akken ad efken tagnitt i wid tees teswiεt u a-ten eğun ar ttifsus fell-asen, win a igen ayagi ad t-yarrez ebbi ass n tnekra imi d-yenna umazan fell-as taallit n ebbi d slam-is: (win isγezfen tallit usebru I win ittwaesen a-s yili s yal ass sadaqa) [Issawe-it-id Muslim.]

Ma issuref bab n wedrim i win i wumi ittalas ma ur yezmir ara a-ten yerr at-an d ayen yelhan nezzeh u ad-t-yarrez ebbi uger.

 

﴿وَاتَّقُواْ يَوْمًا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ

281-ugadet ass ideg a tuγalem γer ebbi, assen yal yiwen ad yaf ayen d-ie, ur yelli win ayettwaelmen : Nnan-d tugett imusnawen d tagi i d laya taneggarut id-yersen γef umazan fell-as taallit n ebbi d sslam-is. Yenna-d Ibnu Katir:[3] [Laya-agi d tagara n wayen d-yesen di Leqran, idder umazzan fell-as taallit n ebbi d slam-is seldmi d-ers ttεa wuan sin akin yemmut deg was letnayen id-iefen sin wuan imezwura n abiε Al awal].Laya-ag d tin isdukulen maa izuraf, imi issawal ebbi sebanu i yemdanen-is akken ad t-ugaden u ad ugaden ass n tnekra i deg a ttulatmen maa yemdanen yiwen yiwen , u yal yiwen ad yemger ayen yea melba taankit acku Allah duγdim, ieem γef yiman-is taankit. U d tisuka kan a yesmenεen imdanen seg tfeggurt n laxat imi te-ttağa bab-is ad isebiber γef izuraf n ebbi.

Seqsan yiwen umusnaw γef amek aγ-iaseb ebbi yiwen yiwen? Yerra-yasen: (Aγ-ilatem yiwen yiwen am akken γ-irzaq di ddunit yiwen yiwen).


 


[1] Amed Addardir Asefhem amecu γef iberdan iqerben yettawin γer lmedheb n Limam Malik, aric wis 4, tamkarit elulay –El Qahira-d-t-n asebtar 91

-Ibn Qudama, Elmuγni, aric wis 4, tamkait n tegduda taεabt,Tamkait nwedlis El Azhariya, El Qahia melba azemz n usizreg, Asebtar 3

-Σala-e Eddin zaεtari, tussna (lfiqh) n tnigawin n tedrim amqare, asizreg 1,axam nelεema-e,Dimecq,1426h/2005, asebtar 187. .

[3] Ecaεawi, afesser n Caεawi, adlis iεeddan,asebtar 1201.

[4] Ibn Katir, Afesser n Leqran ,adlis iεeddan, asebtar 333

uγal