|
Layat si 275 γer 281
Tezzin inumak n layat-agi
γef
usentel n erriba (an a ), wagi yesεa
azal meqren imi yekcem deg telqey n tdamsa, γef aya yusa-d dileqran d ssuna s
wudem iferzen nezzeh.
An ar
d lγella n tidmi (uxemmem)
n wudayen yeqqaren: “Ulac gemmu ala s tdamsa, ulac tadamsa melba lbankat, ulac
lbankat melba tiγe wifin”u seqdacen ma a allalen yellan ger ifasen-nsen
i waken
ad sbedden anagraw n wen a di tseddutin ntedrimt deg
uma al.
I.
Tabadut n erriba:
D timerna deg wedrim melba kra n wezref
i waken amerkanti ad yernu
wedrim-is u igellil ur ireffed ara iman-is. U erriba si ger ssa(sebεa)
temsal id-igellun s ubekka meqren i
bab-is (essabε
el mubiqat) imid-yenna umazan fell-as ta allit n
ebbi d slam-is:(ğet sebεa
el mubiqat) nnan-as:“Ayamzan n
ebbi ,d acu-tent?”yenna-yasen:
(d tigin n ucrik
i
ebbi,...d tuččit n erriba)
[mtafaqen fell-as].
Inna-d daγen:
(ad
yenεel
ebbi win yeččan erriba d iwn it-iseččen, d unagi fell-as d win
i t-yuran)
[mtafaqen fell-as].
· Tiwsatin-is:
·
An a
nasia:D timerna deg yedrimen yettwa e len ticki yella useγzef di tallit n u etal
neγ d asfugger deg usebru s tewtilt n tmerna deg yedrimen.yella waya s wa as di
tallit send lislam(elğahilya) imi qqaren i win yrttwalasen:”ad xelse neγ ad
ternu ?”
· Erriba
elfa l (usmenyaf): Yettili-d ger sin isufar n yiwet n tewsit maca ad tili tmerna
γef yiwen usafar, am uzenzi n dheb s dheb
(aw aγ)
neγ irden s yirden u ad yili
usmenyaf usafar γef waye .aya-gi d ayen yettwagelen di ddin-nneγ, imi yenna
umazan fell-as ta allit n
ebbi d sslam-is:(Aw aγ s uw aγ lfe a slfa a, anect a
tefkem ar a te fem ,afus
γer ufus win yernan
neγ win issutren timerna, wi-na d
rriba u kif a win yewin a win yefkan ) [Issawe -it-id El Buxari d A mad]
Yenna-d daγen:( ur znuzet ara
awraγ s uw aγ al ma ayen tefkam yegda ayen tewwim,ur znuzet ara idrimen s
yedrimen ala ma ayen tefkam d wayen tewwim msegdin, ur smenyafet ara anect γef
wayev,urznuzet ara ayen ulac s wayen yellan)
[mtafaqen fell-as].
· Tiskanin
n unagraw n wen a :
· Aseqdec n
yir allalen i waken ad aw en
γer yir iswiyen.
Astehzi deg itagen d imezayen.
·
Anadi n
usnerni n cci
γas a-d-yeglu s wuguren i yemdanen d waγlanen.
· Temγer n
twuγa is id-gellunt tinigawin s rriba deg uma al assa acku wid isedduyen anagraw
n wen a sεan
tazmart meqren di tsuda n tedrimt u deg idabuten.
·
Anagraw
adamsan ineslem:
D netta id-yewwi ad
ye ef amkan unagraw adamsan iteddun s
wen a , seg teskanin-is:
·
Ur
yett az ara wiyav s
lqer ama d imdanen neγ d igduden.
·
Tezdeg n
wallalen d lehu n yeswiyen.
·
D anagraw
amnekna yettaken azal
i tγe wifin n yemdanen d tid n trebbaε
mebla me yaf d
urka izerfan.
Talemmizt n
layat-agi:
-I e el udrum n
Bani Σam
si Taqif idrimen
i lεe c
n Bani El muγira u fkan-asen akud akken a sen-ten-erren, mi tekfa tallit nni
sen-efkan, ur zmiren ara afd erren a e al-nsen, dγa yenna-yasen wedrum n Banu
εem
ma bγan ad-sen sγezfen tallit u e al maca ad ernun
γef ayen ttwalasen, imi
γu -sen
erriba am tenzut
γef aya issers-ed ebbi awal-is: «ayagi
imi nnan tanzut am
arribba u Allah isuref tanzut u i e em arriba».
﴿الَّذِينَ
يَأْكُلُونَ
الرِّبَا
لاَ
يَقُومُونَ
إِلاَّ
كَمَا
يَقُومُ
الَّذِي
يَتَخَبَّطُهُ
الشَّيْطَانُ
مِنَ
الْمَسِّ
ذَلِكَ
بِأَنَّهُمْ
قَالُواْ
إِنَّمَا
الْبَيْعُ
مِثْلُ
الرِّبَا
وَأَحَلَّ
اللّهُ
الْبَيْعَ
وَحَرَّمَ
الرِّبَا
فَمَن
جَاءهُ
مَوْعِظَةٌ
مِّن
رَّبِّهِ
فَانتَهَىَ
فَلَهُ
مَا
سَلَفَ
وَأَمْرُهُ
إِلَى
اللّهِ
وَمَنْ
عَادَ
فَأُوْلَـئِكَ
أَصْحَابُ
النَّارِ
هُمْ
فِيهَا
خَالِدُونَ
﴾.
275-Wid
ittidiren s wen a ur ttbeddan ala am win iwumi islef cci an aya-imi s-eqqaren
tanzut am erriba maca Allah isuref tanzut u
i e em erriba, ma d win yeğan aya-gi
seld mi t-id-usa usegbes n Bab-is ad yejmeε
ayen d-i a send ayen-ni u tamsalt-is
γer
ebbi; ma d wid yuγalen
γu es d wid-ak
i d at tmes deg-s a yilin i lebda
Wid
ittidiren s wen a ur ttbeddan ala am win iwumi islef cci an:
Izewar-ed
ebbi seb anu s
weglam (aw af) n wid itetten idrimen n rriba di ddunit d laxa t, imi di
tudert-nsen ttidiren deg uγilif di tugdi acku
meqer uεebbu -nsen,
ma deg wass n tnekra ad d-effγen seg i ekwan-nsen s yiwen wudem issagaden,
yerwin am win iwet lğen.
aya-imi s-eqqaren
tanzut am erriba maca Allah isuref tanzut u
i e em erriba:
Sedduyen timsal-nsen s
erriba uqaren belli kif kif-itt am tenzut imi di sin yidsen gellun-d s ibuγar, yara-d
Allah γef ayen d-eqaren u
isseken-ed belli tanzut mačči am erriba, acku
ibuγar d-itteken si tenzut ttasen s useqdec n tezmart ma d rriba ysnarnay Bab-is
cci-nes Melba leεtab.
Ma
d win yeğan aya-gi
seld mi t-id-usa usegbes n Bab-is ad yejmeε
ayen d-i a send ayen-ni u tamsalt-is
γer
ebbi; ma d wid yuγalen
γu es d wid-ak
i d at tmes deg-s a yilin i lebda:
Win yeslan
i wegdal
n erriba iğa-t at-an a s-yessuref
ebbi u i eggem-as belli ad iwali di temsalt-is,
ma d win ikemlen di leqdi yis γas akken yusa-t-id ugdal-is, ad yili seg at tmes u
ad t-yedge Allah s tfeggurt meqren.
﴿يَمْحَقُ اللّهُ
الْرِّبَا
وَيُرْبِي
الصَّدَقَاتِ
وَاللّهُ
لاَ
يُحِبُّ
كُلَّ
كَفَّارٍ
أَثِيمٍ﴾
276-Ad
issenger Allah rriba u ad isnarni sadaqat .Allah ur i emmel ara win yellan d
arnaflas u d bu ibekka en.
Ad
issenger Allah rriba u ad isnarni sadaqat:
Ayen d-i e wemdan s webrid n rriba ad yett u u
cwi cwi am akken yettenqas
wagur di tagar-as alama yekfa mavi, ma d essadaqat isseftay-iten
ebbi sγures
akken isnernay tarrazt n wid tent-ittaken.
Allah
ur i emmel ara win yellan d arnaflas u d bu ibekka en:
Arnaflas
dagi d win ikefôen s uzaraf acerεi
d-yusan sγu
ebbi,
γef aya ad ibib a as ibekka en, yesseqdec Allah awal “ur
i emmel ara” akken ad issaki ulawen i
wakken ur ttilin ara seg wid iγuc
ebbi.
﴿إِنَّ
الَّذِينَ
آمَنُواْ
وَعَمِلُواْ
الصَّالِحَاتِ
وَأَقَامُواْ
الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ
الزَّكَاةَ
لَهُمْ
أَجْرُهُمْ
عِندَ
رَبِّهِمْ
وَلاَ
خَوْفٌ
عَلَيْهِمْ وَلاَ
هُمْ
يَحْزَنُونَ﴾
277-Atan
wid iflesen u qedcen deg wayen yelhan, bedden
γer t allit,u ssufuγen zzakat,
γur-sen
tarrazt-nsenγer
Bab-nsen, ur telli fell-asen tugdi ur ttnuγnun: Ifka-d
ebbi seb anu udem ifelsanen u issenmer-iten
γef leqdic-nsen d twaluγin i ttegen am t allit d zzakat u i eggem-asen tarrazt meqren ass n tnekra,imi ur
ttagaden ara deg was i deg a yugaden yemdanen ma a, ur sen-iteddu ara n af
γef
ayen d-eğan di ddunit acku tagara-nsen d lğennet.
﴿يَا
أَيُّهَا
الَّذِينَ
آمَنُواْ
اتَّقُواْ
اللّهَ وَذَرُواْ
مَا
بَقِيَ
مِنَ
الرِّبَا
إِن
كُنتُم
مُّؤْمِنِينَ﴾
278-A
wid-ak ifelsen ugadet Allah uğet ayen d-yegran si rriba ma tellam d ifelsanen :
Ittmeslay Allah i yefelsanen, yessawal-asen akken ad t-ugaden ad eğen
erriba,
acku tugdi n
ebbi d aεessas
ameqran γef izuraf
ice εiyen,
u ma ttagaden Allah ad eğen ayen yegdel fell-sen ama me i
neγ meqer.Yerra
ebbi tiğin n erriba d tawtilt i waken ad ilin d ifelsanen s tidett.
﴿فَإِن
لَّمْ
تَفْعَلُواْ فَأْذَنُواْ
بِحَرْبٍ
مِّنَ
اللّهِ
وَرَسُولِهِ
وَإِن
تُبْتُمْ
فَلَكُمْ
رُؤُوسُ أَمْوَالِكُمْ
لاَ
تَظْلِمُونَ
وَلاَ
تُظْلَمُونَ﴾
279-U
ma ur texdimem ara aya, e ğut (ebnut
γef)
 rad
sγur Allah d umazan-is; ma
tuγalem s abrid at-an raslmal d ayla-nwen ur te lemmem ur tettwa lamem:
Issaged
ebbi wid
isseqdacen erriba (an a ) di tnigawin-nsen u ttkemmilen di leqdic-nsen s usekkar
n  ad mgal-nsen, u win yesεan
ebbi d umazan-is d icenga at-an ad yettwarnu melba ccek.
Ma d wid yeččan rriba sin akin
uγalen s abrid, taburt n ttuba teldi-asen, ad jemεen
idrimen-nsen melba timerna wala asenqes, imi ur
 alam ara igellilen acku ur
ttawin ara seg-sen timerna, ur ttwa lamen ara imi s usenγes n yedrimen-nsen.
﴿وَإِن
كَانَ ذُو
عُسْرَةٍ
فَنَظِرَةٌ
إِلَى
مَيْسَرَةٍ
وَأَن
تَصَدَّقُواْ
خَيْرٌ
لَّكُمْ إِن
كُنتُمْ
تَعْلَمُونَ﴾
280-Win
iγef te es tegnitt, e ğut ad tifsus fell-as u ma tsedqem d ayen wen-yelhan lamer
tellam d wid ye ran:
Issutur
Allah seg wid i e len idrimen-nsen akken ad efken tagnitt
i wid
te es teswiεt
u a-ten e ğun ar ttifsus fell-asen, win a igen ayagi ad t-yarrez
ebbi ass n
tnekra imi d-yenna umazan fell-as ta allit n
ebbi d slam-is:
(win isγezfen
tallit usebru I win ittwa e sen a-s yili s yal ass sadaqa) [Issawe -it-id
Muslim.]
Ma issuref bab n
wedrim i win i wumi ittalas ma ur yezmir ara a-ten yerr at-an d ayen yelhan
nezzeh u ad-t-yarrez
ebbi uger.
﴿وَاتَّقُواْ
يَوْمًا
تُرْجَعُونَ
فِيهِ
إِلَى اللّهِ
ثُمَّ
تُوَفَّى
كُلُّ
نَفْسٍ
مَّا
كَسَبَتْ
وَهُمْ
لاَ
يُظْلَمُونَ﴾
281-ugadet
ass ideg a tuγalem
γer
ebbi, assen yal yiwen ad yaf ayen d-i e , ur yelli win
ayettwa elmen :
Nnan-d tugett imusnawen d
tagi i d laya taneggarut id-yersen γef umazan fell-as ta allit n
ebbi d sslam-is.
Yenna-d Ibnu Katir:[Laya-agi
d tagara n wayen d-yesen di Leqran, idder umazzan fell-as ta allit n
ebbi d
slam-is seldmi d-ers ttεa
wu an sin akin yemmut deg was letnayen id-i ef en sin wu an imezwura n
abiε
Al awal].Laya-ag d tin isdukulen ma a izuraf, imi issawal
ebbi seb anu
i yemdanen-is akken ad t-ugaden u ad ugaden ass n tnekra i deg a ttulatmen ma a
yemdanen yiwen yiwen , u yal yiwen ad yemger ayen ye a melba ta ankit acku
Allah duγdim, i e em γef yiman-is ta ankit. U d tisuk a kan a yesmenεen
imdanen seg tfeggurt n laxa t imi te-ttağa bab-is ad ise biber γef izuraf n
ebbi.
Seqsan yiwen umusnaw
γef amek
aγ-i aseb
ebbi yiwen yiwen?
Yerra-yasen:
(Aγ-ilatem
yiwen yiwen am akken
γ-i rzaq di ddunit yiwen yiwen).
|