Lbaqara (Tafunast)

 

 

Layat si 282 γer 286

     

Aylanen-agi d wid i d-yetmeslayen γef tlata n temsal:

1-Areal yelhan bla abaγur.

2-tira n irealen γer uzemmam.

3-tagara n tsuet n Al Baqara: tineggura agi win ara tent-yeγren ad t-yerez ebbi.

 

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا تَدَايَنتُم بِدَيْنٍ إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوهُ وَلْيَكْتُب بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌ بِالْعَدْلِ وَلاَ يَأْبَ كَاتِبٌ أَنْ يَكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّهُ فَلْيَكْتُبْ وَلْيُمْلِلِ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّهَ رَبَّهُ وَلاَ يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْئًا فَإن كَانَ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيهًا أَوْ ضَعِيفًا أَوْ لاَ يَسْتَطِيعُ أَن يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِ وَاسْتَشْهِدُواْ شَهِيدَيْنِ من رِّجَالِكُمْ فَإِن لَّمْ يَكُونَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَامْرَأَتَانِ مِمَّن تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَاء أَن تَضِلَّ إْحْدَاهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى وَلاَ يَأْبَ الشُّهَدَاء إِذَامَا دُعُواْ وَلاَ تَسْأَمُوْاْ أَن تَكْتُبُوْهُ صَغِيرًا أَو كَبِيرًا إِلَى أَجَلِهِ ذَلِكُمْ أَقْسَطُ عِندَ اللّهِ وَأَقْومُ لِلشَّهَادَةِ وَأَدْنَى أَلاَّ تَرْتَابُواْ إِلاَّ أَن تَكُونَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيرُونَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَلاَّ تَكْتُبُوهَا وَأَشْهِدُوْاْ إِذَا تَبَايَعْتُمْ وَلاَ يُضَآرَّ كَاتِبٌ وَلاَ شَهِيدٌ وَإِن تَفْعَلُواْ فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ وَاتَّقُواْ اللّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّهُ وَاللّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ.

282-A widan ifelsen ma tesdarsem-d areal i tilist i d-yettundeden (ibanen) arut-ett, u εell-et gar-awen amyaru (azemmam) ara yarun s teγdemt, u ur yettagi ara umyaru ad yaru akken is-yesselmed Allah. Ad yaru, u ad i mel win i γef yella uzref, u yebbi-d fell-as (ad yagad) Allah Agellid-is, u ur iseksan ara seg-s acemma. Ma yella win i γef yella uzref d abudali neγ sellaw neγ ur yezmir ara ad imel netta, ad imel win isedduyen timsal-is s teγdemt, u snagi-t (sedet) sin n inagan seg irgazen-nwen, u ma ur llin ara sin yergazen dγa: argaz d snat n tlawin seg-wid i tqeblem seg inagan, ad tecce yiwet deg-sent dγa ad d-tesmekti yiwet deg-sent taye, u ur (d-yebbi ara γef) inagan ad agin (ad d-cahden ma ttunecden γer wayenni). Ur tefcalet ara ad t-tarum (ureal-nni) d ameyan neγ d ameqran γer tilist-is , ayenni d uγdim γer Allah u d ayen isewqamen tanagit u d ayen i iqarben akken ur tsurudem ara , ala ma yella d asfusker amiran (ur yettuweğğalen ara) i tesseluyem gar-awen (dagi) ulac fell-awen aγilif (akken) ur t-tettarum ara , u snagi-t ma temzenzem (akken ur yettili ara wemgarad). Ur (d-yebbi ara ad ittwaur) umaru ula inigi, u ma tgam (ayen i γef tettwagedlem) atan ayenni d cum (u mači d leq) yis-wen, u agad-et Allah u yesselmad-iken Allah u Allah s yal taγawsa d Ameray.

A widan ifelsen ma tesdarsem-d areal i tilist i d-yettundeden (ibanen) arut-ett, u εell-et gar-awen amyaru (azemmam) ara yarun s teγdemt: yetmeslay ebbi i Ifelsanen u yenze-iten s tira n irealen-nsen γer uzemmam i uraz n izerfan ama deg ayen icudden γer wazal n ureal neγ γer wakud i deg i ilaq ad d-tili tririt n ureal-nni, aya mea s ufran n uzemmam yesεan letkal i tira-is.

u ur yettagi ara umyaru ad yaru akken is-yesselmed Allah. Ad yaru, u ad i mel win i γef yella uzref, u yebbi-d fell-as (ad yagad) Allah Agellid-is, u ur iseksan ara seg-s acemma: yenze ebbi sebanu s tira n ureal γef lasab n wayen i d-yusan di Cceε, s wakka yebbi-d γef win yetwalasen ad i mel i uzemmam azal n ureal d melmi is-ilaq ad t-yerr, u yenha γef usenγes deg uzref-nni.

Ma yella win i γef yella uzref d abudali neγ sellaw neγ ur yezmir ara ad imel netta, ad imel win isedduyen timsal-is s teγdemt: ma yella win yetwalasen d imeggeε neγ d abuhal neγ ur yezmir ara ad imel s yiman-is ayen ara yetwarun ama imi yella d agugam neγ i tmenilt nnien, ad yettusbeded deg umekkan-nsen win ara yemlen, i izemren ad yili: d win is i d-isbedded usauf i useddu n temsal-is neγ win i d-isebded deg umekkan-is i uader n win yetwalasen d uraz n izarfan.

u snagi-t (sedet) sin n inagan seg irgazen-nwen, u ma ur llin ara sin yergazen dγa: argaz d snat n tlawin seg-wid i tqeblem seg inagan, ad tecce yiwet deg-sent dγa ad d-tesmekti yiwet deg-sent taye: arnu γer tira n irealen d ubeggen n wayen yellan γef yiγil n yal yiwen, yenze ebbi sebanu s tufa n inigan yesεan taγdemt: ama sin yergazen neγ yiwen n urgaz d snat n tlawin akken tin yettun a d tesmekti taye.

u ur (d-yebbi ara γef) inagan ad agin (ad d-cahden ma ttunecden γer wayenni): yegdel ebbi sebanu γef inagan ad agin ad d-efken tanagit-nsen ma yettusuter deg-sen wayenni.

Ur tefcalet ara ad t-tarum (ureal-nni) d ameyan neγ d ameqran γer tilist-is , ayenni d uγdim γer Allah u d ayen isewqamen tanagit u d ayen i iqarben akken ur tsurudem ara: ur ilaq ara ad yeεyu u ad imul walebεa si tira n irealen γer usihar-nsen ama meqrit irealen agi neγ meiyit, axaer tira-nsen d taγdemt, si tama nnien tetwekkid-ed tanagit n inagan arnu γer waya, tira agi d taseggart di tikci n wazal n ureal d tagara n wakud ara s-yettunefken i win yetwalasen s yis akken ad t-yerr .

ala ma yella d asfusker amiran (ur yettuweğğalen ara) i tesseluyem gar-awen (dagi) ulac fell-awen aγilif (akken) ur t-tettarum ara: ur d iseddi ara ebbi sebanu  aznuzu seg ufus γer ufus s tufa n ssuma-is imiren kan, u ibegned belli wagi ur yewağ ara ad yettwaru.

u snagi-t ma temzenzem (akken ur yettili ara wemgarad). Ur (d-yebbi ara ad ittwaur) umaru ula inigi, u ma tgam (ayen i γef tettwagedlem) atan ayenni d cum (u mači d leq) yis-wen: yenze ebbi sebanu s tnagit deg uznuzu ummid neγ win yettuwexen γer teswiεt nnien, akken ur yetwaurru ara si bab n uzref, imi ahat aneggaru agi ad yaru s tin n zzu neγ ad d-inagi s yis, u win ara igen ayenni atan yenmehri Allah u yuγal seg imcumen.

u agad-et Allah u yesselmad-iken Allah u Allah s yal taγawsa d Ameray: yenze ebbi sebanu s tuqa-Is imi ur itteffer fell-As wacemma, u tuqa n ebbi sebanu d abrid i yessawaen γer tugmint n tusna.

 

﴿وَإِن كُنتُمْ عَلَى سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُواْ كَاتِبًا فَرِهَانٌ مَّقْبُوضَةٌ فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُم بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمَانَتَهُ وَلْيَتَّقِ اللّهَ رَبَّهُ وَلاَ تَكْتُمُواْ الشَّهَادَةَ وَمَن يَكْتُمْهَا فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ

283- u ma tellam deg inig u ur d tufim ara amaru (yebbi-d ad yili) aawel ara yettumudden, u ma temsamnen gar-awen ilaq ad yerr win i wumi gan laman asrasay-is u ad yagad Allah Agellid-is. Ur tteffret ara tanagit, u win ara tt-yefren atan d anesbekka wul-is, u Allah s wayen tettgem d Ameray.

u ma tellam deg inig u ur d tufim ara amaru (yebbi-d ad yili) aawel ara yettumudden, u ma temsamnen gar-awen ilaq ad yerr win i wumi gan laman asrasay-is u ad yagad Allah Agellid-is: deg inig, u ma yella ulac azemmam yesεan lettkal ara yarun areal, yebbi-d γef win yetwalasen ad yerr areal yellan fell-as, u ma yella msamanen ilaq γef win yetwalasen ad yerr areal (asrasay)-is u ad yagad ebbi deg usebiber γef usersi (lamana).

Ur tteffret ara tanagit, u win ara tt-yefren atan d anesbekka wul-is, u Allah s wayen tettgem d Ameray: yules-ed ebbi agdal-is γef tufra n tnagit, imi ayenni yesεa abekka u igellu-d s ueggeε n izerfan u yetεekki amenzay n tallelt ger yemdanen, u Allah d win yeran yal taγawsa.

 

﴿لِّلَّهِ ما فِي السَّمَاواتِ وَمَا فِي الأَرْضِ وَإِن تُبْدُواْ مَا فِي أَنفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُم بِهِ اللّهُ فَيَغْفِرُ لِمَن يَشَاء وَيُعَذِّبُ مَن يَشَاء وَاللّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

284-I Allah ayen yellan deg igenwan d wayen yellan di lqaεεa, u ama tesbanem-d ayen yellan deg wulawen-nwen neγ ad t-tefrem a ken-iaseb yis Allah, dγa ad isuref i win i yebγa u ad ifger win yebγa. Allah γef yal taγawsa d Anezmar.

I Allah ayen yellan deg igenwan d wayen yellan di lqaεεa: Allah d Netta id Amsennulfu (d axellaq) u d Bab n tgelda u d Bab n tannat i isedduyen timsal mea.

u ama tesbanem-d ayen yellan deg wulawen-nwen neγ ad t-tefrem a ken-iaseb yis Allah, dγa ad isuref i win i yebγa u ad ifger win yebγa. Allah γef yal taγawsa d Anezmar: Allah yetasab irrumsanen-Is γef ayen i d-sbanen d wayen i sbanen, u yessuruf i wumi yebγa.

 

﴿آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللّهِ وَمَلآئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ وَقَالُواْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ

185- Yumen Umazzan s wayen i d-yettuubben fell-As seg Ugellid-Is, (ula) d ifelsanen, yal yiwen deg-sen yefles s Allah d Ineγlusen-Is d idlisen-Is d Imazzanen-Is: ur n tteg ara amgarad ger yiwen seg Imceyεen-Is. Nnan: nesla u nseged (nuε) asuref-Ik A y Agellid-nneγ ar γur-k adwal.

Yumen Umazzan s wayen i d-yettuubben fell-As seg Ugellid-Is, (ula) d ifelsanen, yal yiwen deg-sen yefles s Allah d Ineγlusen-Is d idlisen-Is d Imazzanen-Is: ur n tteg ara amgarad ger yiwen seg Imceyεen-Is: Abdar n Ifelsanen tama n Umceyyeε fell-As taallit n ebbi d slam-Is d tihugra i Nutni, u ayen yernan deg umiq-nsen acuddu n webdar agi i d-ttwabedren γer tgejda n teflest, u tigi:

-Taflest s ebbi sebanu wades d teskanin-Is d yismawen-Is ucbien.

-Taflest s Ineγlusen i ittenmehrin ara Allah u ttgen ayen si ttwanzaen.

-Taflest s yedlisen i d-issers ebbi sebanu γef Imazzanen-Is iwakken ad wellehen medden, u xas ma yella mgaraden ismawen-nsen ilaq γef ufelsan ad-ten yeseb d yiwen yizen u d yiwen ukfawel.Taflest s Idelisen yezrin ilaq ad tili s wudem-nni i si i ten-i-d-yessers i tikkelt tamezwarut ebbi sebanu send adγal-nsen, ma d Leqran ilaq ad tili teflest s yis s yisem-is d adlis i d-iubben sγur Allah i yetwaerzen γef udγal d ubeddel.

-Taflest s Imazzanen d Nbiwat bla ma nerra di rrif yiwen deg-sen neγ nsemgared gar-asen.

Nnan: nesla u nseged (nuε) asuref-Ik A y Agellid-nneγ ar γur-k adwal: ussen imeddukal n Umazzan fell-As taallit n ebbi d slam-Is u ulfan s tergagayt mi i d-yuzen ufyir yezrin: «u ama tesbanem-d ayen yellan deg wulawen-nwen neγ ad t-tefrem a ken-iaseb yis Allah, ...», γef aya i uen γer Umazzan fell-As taallit n ebbi d slam-Is u nnan-as: anwa ara iselken deg-neγ si tefgurt n Allah ma nella netwaaf ula s wayen i d-tmeslayent tnefsiyin-nneγ seg iγeblan d lweswas, γef aya yenze-iten Muammad fell-As taallit n ebbi d slam-Is s usgiwen s wayen i yura ebbi u yenna-asen:(ini-t-ed nesla u n-ilal (nuε) u nunnez)[1], dinna i d-iubb ebbi sebanu taflest deg ulawen-nsen u iubb-ed awal-Is: «Allah ur yetεebbi ara i tnefsit ayen i wumi ur tezmir ara...»:.u si tmella n ebbi sebanu d akken yettaru imarkidanen i win i ten-i-d-yerran di ddehn-is γas ur ten-yexdim ara, u ur yetasab ara win yenwan ayen ur nelhi ara u ur tyexdim ara, ugar n waya, ad as-t-yaru d amarkidan (lasana), γef Ibnu Σabbas d akken Imceyyeε fell-As taallit n ebbi d slam-Is yenna deg ayen id yessawa γef Ugellid-Is: (Allah yura imarkidanen d ibekkaen, sin akin ibegned ayenni: ma d win i igemnen γef umarkidan u ur tyexdim ara, ad as-t-yaru Allah γur-Es d amarkidan yemmeden, u ma yegmen fell-as u iga-t atan Allah ad as-t-yeseb γur-Es d εecn imarkidanen alammi d sbaε-miyya (700) d uslig alami d aas n usligen, u ma yegmen γef ubekka u ur t-yexdim ara ad as-t-yaru Allah γur-Es d amarkidan yemmeden, u ma yegmen fell-As u ixdem-it ad as-t-yeseb Allah d yiwen n ubekka kan).[2]

 

﴿لاَ يُكَلِّفُ اللّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَآ أَنتَ مَوْلاَنَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

286-Allah ur yetεebbi ara i tnefsit ala tazmart-is, i nettat ayen i d-tessas u fell-as ayen i d-tessas. A y Agellid-nneγ ur γ-tqasas ara ma nettu neγ n-fali, A y Agellid-nneγ ur γ-tεebbi ara taεkemt (ayen) akken itt-tεebba i wid i d-yusan send-nneγ, A y Agellid-nneγ ur γ-tεebbi ara ayen i wumi ur nezmir ara, u sfe fell-aneγ (ibekkaen) u suref-aγ u sers-ed fell-aneγ tamella (K) u srennew-aγ γef ugdud arnaflas: yesselmad ebbi adlil agi agerraw i Ifelsanen u deg-s ad ssuturen ad yesεeddi γef tuciwin-nsen, u ur ten-yetqasas ara ma yella ttun, u ur sen yetεebbi ara ayen i wumi ur zmiren ara, akken i elben deg-S ad yesεeddi γef ibekkaen-nsen u da sen-yessuref u ad ten-idel s tmella-Is u ad sen-yefk tarenawt γef wid i sen-yuγalen d icenga.

Aas n Imeslayen i d-yusan γef azal n sin waylanen ineggura di tsuet n Tfunast -Al Baqara-, gar-asen ameslay n Ibnu Masεud γef Nbi fell-As taallit n ebbi d slam-Is yenna:(win yeγran sin ifiyar agi si tagara n tsuet n Tfunast (Al Baqara) deg yi ad t-qiddent (ad t-arzent))[3].

U yessawe-ed Muslim d akken yiwen n Uneγlus yusa-d Amazzan fell-As taallit n ebbi d slam-Is u yenna-As: (fe s snat n tafatin i k-i-d-Yettunefken ur ur yelli nbi i wumi ttunefkant send-Ik: Taldayt (Al Fatia) d sin ifiyar si tagara n tsuet n Tfunast (Al Baqara)).[4]


 


[1]-yessawe-it id Muslim γef Ibnu Σebbas.

[2]-yessawe-it id El Buxari d Muslim.

[3]-yessawe-it i d El Buxari.

[4]-yessawe-it i d Muslim.

uγal